MENU

विचार/अनुभूति

छोरी मात्र अँगालेर बस्दा मुखमा माड लाग्दैन

मिलन तिमिल्सिना/उज्यालो ।

काठमाडौं, पुस १० – बालबालिका काँचो माटो जस्तै हुन् । सानो छँदा जस्तो आकार बनाउन खोज्यो, भोलि त्यही स्वरुपका हुन्छन् । देश बनाउने ठाउँमा बसेका सुकिला मुकिलादेखि काँचो माटोको ईंटा बनाउने धुलेफुस्रे मान्छेहरुले पनि जानेबुझेको कुरा । तर दिनभर काँचो माटो डल्ला पारेर सग्ला ईंटा बनाउनेहरुलाई आफ्ना बालबालिकालाई आकार दिने फुर्सद छैन । काँचो माटोजस्ता भोलिका यी कर्णधार बालबालिका सग्ला ईंटाको थुप्रोमा खेल्दै धुलोमा रुमल्लिन बाध्य छन् । 

बालबालिकाको शिक्षा र स्वास्थ्यका लागि सरकारले वर्षेनी अर्बौं रुपैयाँ खर्च गर्छ । बालबालिकाकै लागि भनेर काम गर्ने संघसंस्था औंलामा गनेर पनि सकिँदैन । काठमाडौंका प्रायः सबै टोल र गल्लीमा यस्ता संस्थाका बोर्ड झुण्डिएका हुन्छन् । तर बालबालिकाको क्षेत्रमा काम गर्ने सरकारी र गैरसरकारी संघसंस्थाको काम कतिसम्म प्रभावकारी र फलदायी छ भन्ने कुरा थाहा पाउन टाढा जानै पर्दैन । काठमाडौं उपत्यकाका कुनै ईंटा भट्टामा पुगे हुन्छ ।

  • टेककुमारीले धर्तिमा पाइला टेकेको ४ महिना मात्रै भयो । आमा र बाबा देखेर खिस्स हाँस्न मात्र सक्ने अवोध टेककुमारीलाई तातोचिसो र भोकप्यास थाहा छैन । आमाले फुर्सद भएको बेला दूध चुसाए पेट भरिन्छ । बाबाले कमाएको पैसाले बाक्ला लुगा किन्न पुगे न्यानो हुन्छ । दिनरात काम गरेर बल्लतल्ल खर्च पुर्याउनुपर्ने आमाबालाई यो सबै थाहा भएर पनि टेककुमारीको पुरै रेखदेख गर्न फुर्सद छैन । काम खोज्दै काठमाडौं आएका उनीहरुले काखेछोरीलाई पनि सँगै ल्याएका छन् । काँचो ईंटा चांग लगाएर बनाएको झुप्रोमा चिसो छेक्न मुश्किल छ । आमा सबिना र बाबु राजकुमार रम्तेलले छोरीको ज्यानमा चिसो छिर्न नदिन जसोतसो प्रयास गरेकै छन् । अहिलेसम्म छोरीलाई दुःखबिरामले छोएको छैन । तर केही होला कि भन्ने आमाबाबुलाई निकै चिन्ता छ । 
  • सबिना र राजकुमारको छाप्रो नजिकै काम गर्छन्, राजकुमार र पार्वतीका दम्पती । ४ छोराछोरी घरमै छन् । डेढ वर्षको सानो छोरालाई लिएर काठमाडौं आएको केही दिन मात्रै भयो । उनीहरु पनि ईंटा बनाउने काम गर्छन् । बुवाआमाले काम गरिरहँदा डेढ वर्षका बालक सजान धुलोमा खेलेर बस्छन् । भोक लाग्ने बित्तिकै आमाको दूध त चुस्न पाउँदैनन्, नुवाई धुवाई त परको कुरा ।
  • सिन्धुली महादेवस्थानका मकरबहादुर र लक्ष्मी भोलनका पनि ५ सन्तान् छन् । घरखर्च जुटाउन धौ भएपछि उनीहरु कामको खोजीमा काठमाडौं निस्के । साथमा काखे छोरी र अर्को छोरीलाई पनि ल्याएका छन् । दिनभरी ईंटा बनाउने काम गर्दा सानी छोरीले अर्की काखे बहिनीलाई हेर्छिन् । छोरीहरुलाई बिरामी भए नभएको थाहा पाउनु त परको कुरा उनीहरुलाई राम्ररी खुवाउन पनि भोलन दम्पतीलाई फुर्सद हुँदैन ।
  • सिन्धुलीकै सुमन र निर्मला रम्तेलका एक वर्षिया छोरी सलिनालाई आमाको काख नै सबथोक हो । आमाको काख बसे भोक मेटिन्छ, आमाले च्यापेर बसे न्यानो भेटिन्छ । चिसो ईंटाले छेकबार लगाएको चिसो झुपडीभित्र रात कटाउन आमाबुवालाई त मुश्किल पर्छ, ती अबोध बालिकाले आमाको काखबिना कसरी न्यानो पाउनु । तर सितिमिति आमाको काखमा बस्न पाईंदैन । श्रीमानलाई ईंटा बनाउने काममा सघाउने निर्मलाले मन भएर पनि छोरीलाई धेरैबेर अँगाल्न पाउनुहुन्न । छोरी मात्र अँगालेर बस्दा मुखमा माड लाग्दैन । तैपनि यी जोइपोइले छोरीलाई चिसोले नभेटोस् भनेर हरसंभव कोशिस गरिरहेका छन् ।
  • रम्तेल परिवार नजिकै बसेर काम गर्ने रामेछापका मानबहादुर र रमिला अछामीको छोरीलाई भने चिसोले भेटिसकेको छ । माटोमा खेलेर हुर्केको २२ महिनाको काखे छोरोलाई त अहिलेसम्म केही भएको छैन । तर ६ वर्षिया छोरी स्वस्तिकालाई चिसोले सताएको छ । छोरीलाई उपचार गर्न गए ईंटा बन्दैन । र्इंंटा नबनाए चुल्हो बल्दैन । अलिदिन घाम ताप्न पाइन् भने छोरीलाई ठीक हुन्छ भन्ने आमाबाबुलाई विश्वास छ ।
  • ईंटा बनाउने काम गर्ने बाबुआमासँगै काठमाडौं आएकी रामेछाप गोठगाउँकी ५ वर्षिया कविता शार्कीले नुवाईधुवाई गर्ने मेसो समेत पाउँदिनन् । आफै मुख धुन जान्दिनन् । छोरीलाई मुख धुवाइदिने बेलासम्म ५ वटा ईंटा बनिसक्छ । ५ बटा ईंटा बनाउँदा ५ रुपैयाँ आउँछ । त्यही ५, ५ रुपैयाँ जम्मा गरेको रकमबाट घरखर्च चलाउनुपर्छ । 
  • सिन्धुली बेलघारीकी समिता रम्तेललाई पढेर ठूलो मान्छे बन्ने रहर छ । गाउँमा १ कक्षामा पढ्दै गर्दा उनी बाबुआमासँगै काठमाडौं आइन् । तर यहाँ पढ्ने ठाउँ छैन । काँधमा झोला भिरेर स्कूल गएझैं गरी यता उता दौडिन्छिन् । कक्षाकोठा नभेट्ने यो दौडाईले उनलाई कहाँसम्म पुर्याउँछ उनको बाबुआमालाई समेत थाहा छैन ।

यी त प्रतिनिधि बालबालिका मात्र हुन् । यस्ता सयौं बालबालिका काठमाडौंका ईंटा भट्टामा धुलो, माटो, हिलो र चिसोसँग खेल्दै अँध्यारो भविष्यमा रुमल्लिन बाध्य छन् । बुवाआमासँगै आएका कतिपय बालबालिका सकिनसकी काँचो माटो डल्ला पारेर ईंटा बनाउँछन् । काँचो माटो जस्ता उनीहरुलाई भविष्यमा सही ठाउँमा पुर्याउने उपयुक्त आकार बनाउन बुवाआमालाई फुर्सद छैन । अनि साना काखे बालबालिका चाहिँ धुलो र चिसोमा जोखिमपूर्ण जिन्दगी जिउन बाध्य छन् । 

आफ्ना छोराछोरीको भविष्य सम्झेर बुवाआमालाई चिन्ता छ । तर उनीहरु केही गर्न नसकेर विवश छन् । यी अवोध बालबालिकालाई आधारभूत शिक्षा र स्वास्थ्यको अधिकार दिनु उनीहरुका गरीब बुवाआमाको मात्र कर्तव्य हो र ? सबैलाई साक्षर, शिक्षित र स्वस्थ बनाउने दायित्व बोकेका सरकार र सम्बन्धित निकायले कहिलेसम्म आँखा चिम्लेर बस्ने ? 

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • विचरा बोर्डिङका विद्यार्थी : जेलसरी जिन्दगी, व्यवहारिक ज्ञान शून्य

    ९८ प्रतिशत ल्याएर पास गरिरहेको छोरोलाई घर परिवारलगायत व्यवहारिक पक्ष केही पनि थाहा हुँदैन । थाहा होस् पनि कसरी उसलाई परिक्षामा कसरी प्रतिशत बढाउने फर्मुला बाहेक अरु केही सिकाइएन। सबै किताबका फर्मुला कण्ठ बनाइयो तर उसलाई जिन्दगीको फर्मुला कहिल्यै सिकाइएन।

  • संस्कृतभाषा र धर्म–संस्कृति–शिक्षाका बालपाठ्यपुस्तक

    वर्तमान परिस्थितिमा नयाँ पुस्तामा धार्मिक–साँस्कृतिक जागरणको आव¬श्यकता अनुभव गरेर लामो समयदेखि संस्कृत भाषाको र वैदिक हिन्दु धर्म–संस्कृतिको अध्ययन, मनन, आचरण र प्रचार–प्रसारमा संलग्न हुँदै आएको स्वाद्ध्यायशाला¬कुटुम्ब यसतर्फ अग्रसर भैरहेको छ ।

  • भर्ना अभियानको तामझाम : गुणस्तर सुधारमा किन जाँदैन ध्यान ?

    भर्ना अभियान बिगतमा पनि हामीले हेरेकै हौँ । अहिले पनि त्यसलाई निरन्तरता दिन खोजिएको छ । हरेक वर्ष सरकारी निकायबाट तामझाम देखाउने क्रम यो वर्ष पनि चलेकै छ । तर विद्यार्थी सामुदायिक विद्यालयमा किन आएनन् ? कसरी विद्यार्थीलाई आकर्षण गर्ने ?

  • एमाले–माओवादी एकता : मासिने पालो अब कसको ?

    भारतले नमिलाइदिएसम्म एक अर्काका शत्रु रहेका एमाले र माओवादी मिलाप भएर तालमेल गरेर चुनावमा जाँदा कांग्रेस सकियो । यी दुई कम्युनिष्ट जोडिएर एउटै पार्टी बनाउने क्रम चल्दैछ यस बेला ।तर एउटा शक्ति अर्का विरूद्ध प्रयोग भएर क्रमै सँग एक–अर्कालाई मास्ने विदेशी दाउ रोकिएको छैन नेपाली राजनीतिमा ।प्रश्न बाँकी छ, मासिने पालो अब कसको ?

  • ०७५ मा छुकछुके रेल, मेलम्चीको भेल र क्रिकेट खेल

    सुखसँग दुःख गर्नु र दुःखमा पनि दुःख पाउनुमा आकाश पातालको फरक छ । दुःख गरेअनुसार फल मिल्यो भने त्यो दुःख पनि सुख हुन्छ । तर दुःखमा बगेको पसिना बालुवामा पानी खन्याए जस्तो भयो भने दुःखमाथि दुःख मात्रै हुन्छ । बितेका धेरै वर्षमा धेरैलाई यस्तै भयो । दुःखमाथि भुक्तमान, सास्तीमाथि सकस ।

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया