MENU

विचार/अनुभूति

USAID

छोरी मात्र अँगालेर बस्दा मुखमा माड लाग्दैन

मिलन तिमिल्सिना/उज्यालो ।

काठमाडौं, पुस १० – बालबालिका काँचो माटो जस्तै हुन् । सानो छँदा जस्तो आकार बनाउन खोज्यो, भोलि त्यही स्वरुपका हुन्छन् । देश बनाउने ठाउँमा बसेका सुकिला मुकिलादेखि काँचो माटोको ईंटा बनाउने धुलेफुस्रे मान्छेहरुले पनि जानेबुझेको कुरा । तर दिनभर काँचो माटो डल्ला पारेर सग्ला ईंटा बनाउनेहरुलाई आफ्ना बालबालिकालाई आकार दिने फुर्सद छैन । काँचो माटोजस्ता भोलिका यी कर्णधार बालबालिका सग्ला ईंटाको थुप्रोमा खेल्दै धुलोमा रुमल्लिन बाध्य छन् । 

बालबालिकाको शिक्षा र स्वास्थ्यका लागि सरकारले वर्षेनी अर्बौं रुपैयाँ खर्च गर्छ । बालबालिकाकै लागि भनेर काम गर्ने संघसंस्था औंलामा गनेर पनि सकिँदैन । काठमाडौंका प्रायः सबै टोल र गल्लीमा यस्ता संस्थाका बोर्ड झुण्डिएका हुन्छन् । तर बालबालिकाको क्षेत्रमा काम गर्ने सरकारी र गैरसरकारी संघसंस्थाको काम कतिसम्म प्रभावकारी र फलदायी छ भन्ने कुरा थाहा पाउन टाढा जानै पर्दैन । काठमाडौं उपत्यकाका कुनै ईंटा भट्टामा पुगे हुन्छ ।

  • टेककुमारीले धर्तिमा पाइला टेकेको ४ महिना मात्रै भयो । आमा र बाबा देखेर खिस्स हाँस्न मात्र सक्ने अवोध टेककुमारीलाई तातोचिसो र भोकप्यास थाहा छैन । आमाले फुर्सद भएको बेला दूध चुसाए पेट भरिन्छ । बाबाले कमाएको पैसाले बाक्ला लुगा किन्न पुगे न्यानो हुन्छ । दिनरात काम गरेर बल्लतल्ल खर्च पुर्याउनुपर्ने आमाबालाई यो सबै थाहा भएर पनि टेककुमारीको पुरै रेखदेख गर्न फुर्सद छैन । काम खोज्दै काठमाडौं आएका उनीहरुले काखेछोरीलाई पनि सँगै ल्याएका छन् । काँचो ईंटा चांग लगाएर बनाएको झुप्रोमा चिसो छेक्न मुश्किल छ । आमा सबिना र बाबु राजकुमार रम्तेलले छोरीको ज्यानमा चिसो छिर्न नदिन जसोतसो प्रयास गरेकै छन् । अहिलेसम्म छोरीलाई दुःखबिरामले छोएको छैन । तर केही होला कि भन्ने आमाबाबुलाई निकै चिन्ता छ । 
  • सबिना र राजकुमारको छाप्रो नजिकै काम गर्छन्, राजकुमार र पार्वतीका दम्पती । ४ छोराछोरी घरमै छन् । डेढ वर्षको सानो छोरालाई लिएर काठमाडौं आएको केही दिन मात्रै भयो । उनीहरु पनि ईंटा बनाउने काम गर्छन् । बुवाआमाले काम गरिरहँदा डेढ वर्षका बालक सजान धुलोमा खेलेर बस्छन् । भोक लाग्ने बित्तिकै आमाको दूध त चुस्न पाउँदैनन्, नुवाई धुवाई त परको कुरा ।
  • सिन्धुली महादेवस्थानका मकरबहादुर र लक्ष्मी भोलनका पनि ५ सन्तान् छन् । घरखर्च जुटाउन धौ भएपछि उनीहरु कामको खोजीमा काठमाडौं निस्के । साथमा काखे छोरी र अर्को छोरीलाई पनि ल्याएका छन् । दिनभरी ईंटा बनाउने काम गर्दा सानी छोरीले अर्की काखे बहिनीलाई हेर्छिन् । छोरीहरुलाई बिरामी भए नभएको थाहा पाउनु त परको कुरा उनीहरुलाई राम्ररी खुवाउन पनि भोलन दम्पतीलाई फुर्सद हुँदैन ।
  • सिन्धुलीकै सुमन र निर्मला रम्तेलका एक वर्षिया छोरी सलिनालाई आमाको काख नै सबथोक हो । आमाको काख बसे भोक मेटिन्छ, आमाले च्यापेर बसे न्यानो भेटिन्छ । चिसो ईंटाले छेकबार लगाएको चिसो झुपडीभित्र रात कटाउन आमाबुवालाई त मुश्किल पर्छ, ती अबोध बालिकाले आमाको काखबिना कसरी न्यानो पाउनु । तर सितिमिति आमाको काखमा बस्न पाईंदैन । श्रीमानलाई ईंटा बनाउने काममा सघाउने निर्मलाले मन भएर पनि छोरीलाई धेरैबेर अँगाल्न पाउनुहुन्न । छोरी मात्र अँगालेर बस्दा मुखमा माड लाग्दैन । तैपनि यी जोइपोइले छोरीलाई चिसोले नभेटोस् भनेर हरसंभव कोशिस गरिरहेका छन् ।
  • रम्तेल परिवार नजिकै बसेर काम गर्ने रामेछापका मानबहादुर र रमिला अछामीको छोरीलाई भने चिसोले भेटिसकेको छ । माटोमा खेलेर हुर्केको २२ महिनाको काखे छोरोलाई त अहिलेसम्म केही भएको छैन । तर ६ वर्षिया छोरी स्वस्तिकालाई चिसोले सताएको छ । छोरीलाई उपचार गर्न गए ईंटा बन्दैन । र्इंंटा नबनाए चुल्हो बल्दैन । अलिदिन घाम ताप्न पाइन् भने छोरीलाई ठीक हुन्छ भन्ने आमाबाबुलाई विश्वास छ ।
  • ईंटा बनाउने काम गर्ने बाबुआमासँगै काठमाडौं आएकी रामेछाप गोठगाउँकी ५ वर्षिया कविता शार्कीले नुवाईधुवाई गर्ने मेसो समेत पाउँदिनन् । आफै मुख धुन जान्दिनन् । छोरीलाई मुख धुवाइदिने बेलासम्म ५ वटा ईंटा बनिसक्छ । ५ बटा ईंटा बनाउँदा ५ रुपैयाँ आउँछ । त्यही ५, ५ रुपैयाँ जम्मा गरेको रकमबाट घरखर्च चलाउनुपर्छ । 
  • सिन्धुली बेलघारीकी समिता रम्तेललाई पढेर ठूलो मान्छे बन्ने रहर छ । गाउँमा १ कक्षामा पढ्दै गर्दा उनी बाबुआमासँगै काठमाडौं आइन् । तर यहाँ पढ्ने ठाउँ छैन । काँधमा झोला भिरेर स्कूल गएझैं गरी यता उता दौडिन्छिन् । कक्षाकोठा नभेट्ने यो दौडाईले उनलाई कहाँसम्म पुर्याउँछ उनको बाबुआमालाई समेत थाहा छैन ।

यी त प्रतिनिधि बालबालिका मात्र हुन् । यस्ता सयौं बालबालिका काठमाडौंका ईंटा भट्टामा धुलो, माटो, हिलो र चिसोसँग खेल्दै अँध्यारो भविष्यमा रुमल्लिन बाध्य छन् । बुवाआमासँगै आएका कतिपय बालबालिका सकिनसकी काँचो माटो डल्ला पारेर ईंटा बनाउँछन् । काँचो माटो जस्ता उनीहरुलाई भविष्यमा सही ठाउँमा पुर्याउने उपयुक्त आकार बनाउन बुवाआमालाई फुर्सद छैन । अनि साना काखे बालबालिका चाहिँ धुलो र चिसोमा जोखिमपूर्ण जिन्दगी जिउन बाध्य छन् । 

आफ्ना छोराछोरीको भविष्य सम्झेर बुवाआमालाई चिन्ता छ । तर उनीहरु केही गर्न नसकेर विवश छन् । यी अवोध बालबालिकालाई आधारभूत शिक्षा र स्वास्थ्यको अधिकार दिनु उनीहरुका गरीब बुवाआमाको मात्र कर्तव्य हो र ? सबैलाई साक्षर, शिक्षित र स्वस्थ बनाउने दायित्व बोकेका सरकार र सम्बन्धित निकायले कहिलेसम्म आँखा चिम्लेर बस्ने ? 

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • यसकारण हात्तीपाईले बिरुद्ध औषधि खानुपर्छ

    विश्व स्वस्थ संगठनका अनुसार नेपाल पनि हात्तीपाइले रोगको जोखिम देशमा पर्छ । नेपाल सरकारले अभियानकै रुपमा बर्षेनी हात्तीपाइले बिरुद्धको औषधि खुवाउने गर्छ ।

  • सबै क्षयरोग सर्दैनन्

    क्षयरोग भन्ने बित्तिकै फोक्सोमा लाग्ने रोग भन्ने बुझिन्छ तर शरीरको नङ र कपालमा बाहेक सबै अंगमा क्षयरोग लाग्छ । क्षयरोगका किटाणुले पहिला आक्रमण गर्ने ठाउँ भनेको फोक्सो हो । शरीरमा माइकोब्याक्टेरियम ट्युबरकुलोसिस नामको सुक्ष्म जीवाणुको संक्रमणले क्षयरोग लाग्छ ।

  • धुवाँ धुलोबाट आँखालाई यसरी जोगाउनुहोस्

    काठमाडौंमा अहिले जताततै धुवाँधुलो बढेको छ । यसले वातावरणलाई त असर गरेकै छ नै । मानिसको स्वास्थ्यलाई पनि जोखिम बढाएको छ । धुवाँधुलोले आँखालाई झन् बढि असर गरिरहेको छ । आँखाको परेलामा धुलो जम्ने र त्यसले इन्फेक्सन गराउने गर्दछ ।

  • विश्वकप छनौट खेल्ने सम्भावना सकिएको छैन

    आजको खेलमा खेलाडीहरुले एकदमै राम्रो खेलेका छन् । आजको खेलमा हामीले धेरै सुधार्छौ भनेर अस्तीको खेल पछि भनेका थियौं, आज भनेजस्तो नै भयो । ज्ञानु (ज्ञानेन्द्र मल्ल)ले धेरै राम्रो खेलेका छन् । धेरै लामो समयपछि उसले आफूलाई फेरि प्रमाणित गरेर देखाएको छ ।

  • सियाम रिपको मसाज र नोम पेन्हको फसाद

    सियाम रिप । कम्बोडियाको नामी पर्यटकिय शहर । सियाम रिपमा अवस्थित विश्व सम्पदा सूचिको एक प्रख्यात दर्शनीय स्थल हो-एङ्करवात । यो विश्वविख्यात पुरातात्विक मन्दिरमा पुगेका जो कोहीले पनि बयान गरेर नथाक्ने ।

सबै हेर्नुहोस
Job Vacancy
Foreign Employment Banner
पछिल्ला समाचारहरु

मेरो पनि भन्नु छ

  • भारतले पाकिस्तान र बंगलादेशको सिमामा पर्खाल लगायो भने नेपालले पाउने भुपरिवेष्ठित देशको अन्तर्राष्ट्रिय अधिकार हनन हुन सक्छ । भारतको कदमले नेपालले आयात गर्ने सबै कुरामा भारतकै भर पर्नुपर्ने हुन सक्छ । त्यसैले सरकारले यो विषयमा अहिल्यैदेखि चनाखो बस्नु जरुरी छ ।

    ​रोशन राइ
  • राजनीति गरेँ भन्दैमा स्कुल तथा क्याम्पसमा आगो लगाउन पाइदैन । आफैले ज्ञान लिने ठाउँमा विनास गरेर के गर्न खोजेका हुन् विद्यार्थी संगठनले ।

    ​दिपा डिएच
  • बिबिसी नेपाली सेवाका प्रमुख रबिन्द्र मिश्र राजनितिमा आउने भन्दा खुसी लागेको छ । हाम्रो आशालाई निरासा नबनाइ दिनु होला । केहि गरेर देखाइदिनु होला ।

    ​लेखराज गिरी
सबै हेर्नुहोस

सोसल मिडिया