MENU

विचार/अनुभूति

चुनाव होला कि नहोला ?

मिलन तिमिल्सिना-

काठमाडौं, वैशाख १४ - ‘साँच्चै चुनाव हुन्छ त ?’ चुनावको मिति घोषणा भएदेखि नै उठ्न थालेको यो प्रश्नको सोझो र प्रष्ट जवाफ अझै मिलिसकेको छैन । वैशाख ३१ गते आउन अब दुई हप्ता मात्र बाँकी रहेको बेला चुनावबारेको यो प्रश्नको उत्तर हल भैसक्नुपर्ने हो । अर्थात चुनावको बारेमा उठ्दै आएका आशंका र अन्योल पुरै हटेर मतदाता कसलाई भोट हाल्ने भन्ने तयारीमा मात्र हुनुपर्ने हो । तर सरकार, मुख्य राजनीतिक दल र निर्वाचन आयोगकै कारण चुनावबारेको अन्योल र आशंका हट्नुको सट्टा झन् जेलिएको छ । 

मधेसवादी दललाई चुनावमा सहभागी गराउन भन्दै सरकारले दुई चरणमा चुनाव गर्ने निर्णय गर्यो । सबै ठाउँको चुनाव एकै चरणमा गर्ने तयारी अन्तिम चरणमा पुर्याएको निर्वाचन आयोगले सरकारको निर्णयलाई सदर गरिदियो । दुई चरणको चुनाव एक महिनाको ‘ग्याप’, त्यसमा पनि बजेट ल्याएर दोस्रो चुनाव गर्ने सरकारको तयारीलाई आयोगले समर्थन गर्यो । अझ पहिलो चरणको चुनाव लगत्तै मतगणना गर्ने भनेर आयोगले विपक्षी दललाई मात्र होइन, अरुलाई समेत सशंकित बनाइदिने काम गरेको छ । 

सरकारले दुई चरणमा चुनाव गर्ने निर्णय गरेलगत्तै आयोगका पदाधिकारीले चुनावअघि बजेट ल्याउन आचार संहिताले रोक्ने बताएका थिए । अनि नयाँ मतपत्र र मतदाता नामावली छपाई तथा संकलन गर्न नभ्याईने पनि आयोगले बताएको थियो । अर्थात स्थानीय तहको संख्या थपेर दुई चरणमा चुनाव गर्न नसकिने आयोगले भन्दै आएको हो । तर सरकारले तराईका ११ जिल्लामा स्थानीय तहको संख्या थप्न परिपत्र गर्दा समेत आयोगले कुनै प्रतिक्रिया जनाएन । 

आयोगको यस्तो भूमिकालाई लिएर प्रश्न उठ्न थालेको छ । सरकार र मधेसवादी दलको भूमिकामाथि त पहिलेदेखि नै प्रश्न उठ्दै आएको हो । आन्दोलनरत मधेसवादी दलबिच पार्टी एकता भएपछि उनीहरु चुनावमा आउन खोजेका हुन् भन्ने अनुमान जोसुकैले पनि गरेका हुन् । स्थानीय तहलाई बलियो बनाउने चुनावमा सहभागी नहुँदा उल्टो घाटा हुन्छ भनेरै उनीहरु चुनावको लागि तयार भएका हुन् । 

चुनावको लागि लचक भैसकेका मधेसवादी दललाई सहमतिमा ल्याउन धेरै शर्त मान्नुपर्ने बाध्यता नै थिएन । दुई चरणमा चुनाव र त्यो चुनावमा उनीहरुलाई सहभागिता गराउने विषयमा मात्र सरकारले सहमतिको बल गरेको भए सबैभन्दा उपयुक्त त्यो हुन्थ्यो । स्थानीय तहको संख्या बढाउने मागमा अहिले सहमति नगरेको भएपनि मधेसवादी दल मान्न सक्थे । किनकी स्थानीय तहको संख्या बढाएर चुनाव गर्न अहिले असम्भव जस्तै छ ।

निर्वाचन आयोगले समेत असम्भव भनेको यो कुरामा सरकार र मधेसवादी दलले सुनेको नसुन्यै गरेका छन् । मधेसवादी दललाई देखाएर स्थानीय तहको संख्या बढाउन खोजिएको छ । एउटा मात्रै खास क्षेत्रमा संख्या बढाउने निर्णय कार्यान्वयनमा आउँदा यसले थप अस्थिरता ल्याउने राजनीतिक विश्लेषकहरुले भन्दै आएका छन् ।

स्थानीय तहको संख्या बढाउने कुरामा मात्र होइन, संविधान संशोधनको विषयमा समेत प्रमुख प्रतिपक्ष एमाले सहमत छैन । एमालेको सहमतिबिना संविधान संशोधन विधेयक पास गर्न गाह्रो छ । चुनावमा लचक भएपनि संशोधन नभईकन सहभागी हुँदैनौं भन्ने मधेसवादी दलको अडान कायमै छ । मधेसवादी दललाई मनाउन खोज्दा एमाले नमान्ने, अनि एमालेलाई मनाउन खोज्दा मधेसवादी दल नमान्ने हुँदा सरकार पनि अप्ठेरोमा परेको छ । 

वैशाख ३१ आउनै लाग्दा देखिएका यी सबै अन्योल र अप्ठेराले चुनाव हुन्छ त भन्ने प्रश्नलाई झनै पेचिलो बनाएको छ । चुनाव हुन्छ भनेर ढुक्क हुनेहरुको संख्या एकदमै कम छ । 

एकथरी भन्छन्–पहिलो चरणको चाहिँ हुन्छ, दोस्रो चरणको चाहिँ भन्न सकिंदैन । यस्तो तर्क गर्नेहरुको भनाई अनुसार वैशाख ३१ गते तीनवटा प्रदेशमा हुने चुनावमा मधेसवादी दल सहभागी हुँदैनन् । उनीहरुकै आग्रहमा ती दलको प्रभाव नरहेको ठाउँमा पहिलो चरणको चुनाव गर्न लागिएको हो । मधेसवादी दल सहभागी हुनु र नहुनुले पहिलो चरणको चुनावलाई असर गर्दैन । त्यसकारण तीनवटा प्रदेशमा चाहिँ चुनाव निश्चित छ । दोस्रो चरणको चुनाव के हुन्छ भन्न सकिंदैन ।

अनि अर्काथरीको भनाईमा वैशाख ३१ को चुनाव पनि हुन सक्दैन । दोस्रो चरणको चुनाव अनिश्चित हुँदासम्म पहिलो चरणको चुनावको मात्र अर्थ नहुने भएकाले बरु चुनावै सार्ने दाउमा दलहरु लागेका छन् । मात्र चुनाव सरेको दोष कसलाई देखाएर आफू पानीमाथिको ओभानो बन्ने भन्ने दाउमा सबै दल लागेका छन् ।
माथिका यी दुवै तर्क गलत हुन् भनेर ठोकुवा गर्ने आधार पनि छैन । शंका गर्नुपर्दैन, दुवै चरणको चुनाव हुन्छ भनेर ठोकुवा गर्नेहरु निकै कम छन् । चुनाव हुन्छ भनेर विश्वस्त हुनेहरुको संख्या बढ्नुको सट्टा झन् घट्न थालेको छ । 

वैशाख ३१ को चुनावमा भोट दिन भनेर परदेशबाट घर फर्किएका नागरिक निराश छन् । दोस्रो चरणको चुनाव हुने जिल्लाका त्यस्ता नागरिकलाई ठूलो समस्या परेको छ–वैशाख ३१ मा चुनाव भनेर थोरै समयको बिदा मिलेको छ, एक महिनासम्म बसेर भोट दिन बिदा मिल्दैन । विदेशबाट चुनावकै लागि आएका कतिपय नागरिक चुनाव जेठ ३१ मा हुने भएपछि फर्किन थालिसकेका छन् ।

आमनागरिक र मतदातामा देखिएको यो निराशा र अन्योल हटाउन राजनीतिक दलहरु अझै सफल भएका छैनन् । उनीहरु आआफ्नो स्वार्थमा मात्र रुमल्लिंदा चुनाव हुन्छ त भन्ने प्रश्नको प्रष्ट जवाफ कहिलेसम्म मिलिसक्छ, पत्तो छैन ।  

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • सिन्डिकेट एक्सप्रेस : घोक्राएर खाँद्छ, उफार्दै लान्छ

    सिट मात्र भरिएर हुँदैन, टेक्ने र झुण्डिने ठाउँ समेत नभर्दासम्म गाडीवालाको चित्त बुझ्दैन । नत्र बस साहुको खल्ती भरिँदैन । सुरुमा रित्तै रहेको बस जसरी पनि बसवालाले भर्छ । केही लागेन भने घण्टौं पर्खाउँछ । वर आएर पनि फेरि पहिल्यैकै ठाउँमा फर्काउँछ । बोकेर, उचालेर, झ्याँकुटी पारेर, लोभ्याएर, फकाएर जसरी पनि मान्छे खाँद्छ ।

  • विचरा बोर्डिङका विद्यार्थी : जेलसरी जिन्दगी, व्यवहारिक ज्ञान शून्य

    ९८ प्रतिशत ल्याएर पास गरिरहेको छोरोलाई घर परिवारलगायत व्यवहारिक पक्ष केही पनि थाहा हुँदैन । थाहा होस् पनि कसरी उसलाई परिक्षामा कसरी प्रतिशत बढाउने फर्मुला बाहेक अरु केही सिकाइएन। सबै किताबका फर्मुला कण्ठ बनाइयो तर उसलाई जिन्दगीको फर्मुला कहिल्यै सिकाइएन।

  • संस्कृतभाषा र धर्म–संस्कृति–शिक्षाका बालपाठ्यपुस्तक

    वर्तमान परिस्थितिमा नयाँ पुस्तामा धार्मिक–साँस्कृतिक जागरणको आव¬श्यकता अनुभव गरेर लामो समयदेखि संस्कृत भाषाको र वैदिक हिन्दु धर्म–संस्कृतिको अध्ययन, मनन, आचरण र प्रचार–प्रसारमा संलग्न हुँदै आएको स्वाद्ध्यायशाला¬कुटुम्ब यसतर्फ अग्रसर भैरहेको छ ।

  • भर्ना अभियानको तामझाम : गुणस्तर सुधारमा किन जाँदैन ध्यान ?

    भर्ना अभियान बिगतमा पनि हामीले हेरेकै हौँ । अहिले पनि त्यसलाई निरन्तरता दिन खोजिएको छ । हरेक वर्ष सरकारी निकायबाट तामझाम देखाउने क्रम यो वर्ष पनि चलेकै छ । तर विद्यार्थी सामुदायिक विद्यालयमा किन आएनन् ? कसरी विद्यार्थीलाई आकर्षण गर्ने ?

  • एमाले–माओवादी एकता : मासिने पालो अब कसको ?

    भारतले नमिलाइदिएसम्म एक अर्काका शत्रु रहेका एमाले र माओवादी मिलाप भएर तालमेल गरेर चुनावमा जाँदा कांग्रेस सकियो । यी दुई कम्युनिष्ट जोडिएर एउटै पार्टी बनाउने क्रम चल्दैछ यस बेला ।तर एउटा शक्ति अर्का विरूद्ध प्रयोग भएर क्रमै सँग एक–अर्कालाई मास्ने विदेशी दाउ रोकिएको छैन नेपाली राजनीतिमा ।प्रश्न बाँकी छ, मासिने पालो अब कसको ?

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया