MENU

विचार/अनुभूति

Ncell Axiata

बेमौसमी डेंगु काठमाडौंमा ! बच्ने सरल उपाय के ?

डा. शेरबहादुर पुन -

केही दिन अगाडी एक जना २५ वर्षका वयस्क ज्वरो आउने, आखाँको गेडी दुख्ने, शरीरमा स–साना बिबिरा देखिने, जोर्नी दुख्ने, टाउको दुख्ने लक्षणहरु लिएर शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा भर्ना भए । उनको जाच पछि डेंगु भाइरस देखियो ।

ती बिरामीको घर धादिङ भएपनि केही हप्तादेखि ललितपुरको भैँसेपाटीमा बस्दै आएका थिए । त्यस्तै काठमाडौं, कीर्तिपुर बस्ने २९ वर्षका युवकमा पनि डेंगु भाइरस देखिएसँगै काठमाडौंमा र ललितपुर जिल्लामा रैथाने डेंगु  देखिन थालेको देखिन्छ ।

यी बिरामीहरु बाहेक बाहिरबाट डेंगु परीक्षण गर्न आएका संकास्पद बिरामीमा पनि देखा परेको छ । यो समय डेंगु देखिने समय नभएकोले चिकित्सक तथा अनुसन्धानकर्ताको पनि आश्चर्यको बिषय भएको देखिन्छ । अध्ययनले डेंगु संक्रमण नेपालमा खासगरी मनसुन सकिए लगतै प्रकोपको रुपमा देखा पर्ने गरेको देखाएका छन् ।

यद्यपी लामखुट्टे खासगरी तराई क्षेत्रमा वर्षैभरि जसो देखिने भएकोले त्यस क्षेत्रमा डेंगु न्यून गतिमा भएपनि प्रसारण भएको हुन सक्छ । बच्ने उपायहरु अबलम्बन गरे डेंगु प्रसारणलाई धेरै हदसम्म कम गर्न भने सकिन्छ ।

के गर्ने ?

१. पानी जम्ने खाल्ड खुल्डी घर वरिपरि नराख्ने । 

२. टायर, प्लास्टिकका बोतलहरु व्यवस्थित गर्ने । 

३. गमलामुनिको प्लेटमा पानी जम्न नदिने । 

४. यदी घरमा कोही डेंगु संक्रमित बिरामी भए बिरामीलाई लामखुट्टेले र अरु घरको सदस्यलाई नटोक्कने  वातावरण सृजना गर्ने ।

५. लामखुट्टेको झुल खासगरी बच्चाहरु सुत्दा अनिवार्य प्रयोग गरौ । बच्चाहरु दिनमा पनि सुत्ने र डेंगु सार्ने लामखुट्टे पनि दिनमा नै बढी सक्रिय हुने भएकोले लामखुट्टेको टोकाई बाट बचाउन सकिनेछ ।

६. कुलर प्रयोग गरिरहेको भए वाटर ट्रे सधँै सफा राख्नु पर्दछ ।

७. तुलसीको बिरुवामा भएको बिशेष प्रकारको गन्धले गर्दा लामखुट्टेले आफ्नो वृद्धी विकाश गर्न सक्दैन त्यसैले तुलसीको बिरुवा घर वरिपरी रोपेमा लामखुट्टे कम गराउन मदत मिल्नेछ ।

८. सहजै उपलब्ध हुने कपुरलाई बालेर कोठामा झन्डै २० मिनेट जति ढोका र झ्याल बन्द गरेर राखेमा पनि  कोठालाई  लामखुट्टे मुक्त गराउन मदत मिल्नेछ ।    

नेपाल सरकारको अभियान ‘लामखुट्टे खोज र नष्ट’ अभियान भन्दा ‘डेंगु बिरुद्ध जनचेतनामुलक कार्यक्रम’ को अवधारणलाई अगाडि बढाएमा डेंगु प्रकोप रोक्न बढी उपयोगी हुन सक्छ ।  तराईमा बाह्रै महिना लामखुट्टे जन्य रोगहरु देखिने भएकाले यस्ता कार्यक्रमहरु त्यस क्षेत्रमा अझ  प्रभावकारी रुपमा अभियानको रुपमा लगिनु पर्दछ ।   

(डा. पुन शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल अन्तर्गत क्लिनिकल रिसर्च युनिटका संयोजक हुनुहुन्छ)

     

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • बन्दी चेतनाको ‘जाँच प्रयोग’

    “यहाँ अहिले हामी ६ सय ६८ जना छौं” – एक परिचित युवा बन्दीले सुस्तरी कानमा भने । राणाकालमा बनेको दुईतले एउटा भवन नजिकै ठाउँ–ठाउँमा चिराचिरा परेर कमजोर हालतमा उभिएको थियो । त्यसकै कापमा एउटा सानो गल्ली जस्तोमा चिया पाकिरहेको थियो शायद, बन्दीहरु त्यतैबाट तातो चियाका गिलास लिँदै निस्किरहेका थिए ।

  • नेपालमा चीनको स्वार्थ

    कैयौँ पटक ‘नेपालको सार्वभौमसत्ता रक्षाका लागि’ चीनले सहयोग गर्ने भन्ने गरिएको छ बेइजिङ्गबाट । कूटनीतिक दृष्टिले यो अत्यन्तै गम्भीर अभिव्यक्ति हो । यसको अर्थ नेपालको सर्वभौमसत्ता गुम्ने र नेपालको अस्तित्व नै नरहने खतरा छ भनेर चीनले विश्लेषण गरेको हो भनेर बुझ्नु पर्ने हुन्छ ।

  • आँखाको क्यान्सर कति खतरनाक ?

    एक दशक अगाडि अलि कम र अहिलेको दशकमा एकदम धेरै सुनेको रोग क्यान्सर हो । शरीरको विभिन्न अंगहरु फोक्सो, आन्द्रा, कलेजो, पाठेघर, स्तनलगायतमा क्यान्सर भए जस्तै आँखामा पनि क्यान्सर हुन्छ । अरु क्यान्सरमा भन्दा यो क्यान्सर हुने जोखिमयुक्त कारक तत्वहरु फरक छन् ।

  • ओलीका अघिल्तिर कति धेरै अवसर ?

    बोले अनुसार काम थाल्ने हो भने वाम गठबन्धनको सरकारका सामु चुनौती थोरै र अवसरहरु कता हो कता धेरै छन् । अब बन्ने सरकारका लागि सबैभन्दा ठूलो अवसर विकासलाई तल्लो तहसम्म पुर्यासउने संरचना तयार छ । स्थानीय तहको चुनावपछि विकासलाई नागरिकको घर दैलोसम्म पुर्याउने जनप्रतिनिधिहरु चुनिएर अहिले काममा छन, तर देखाउने काम नपाएर कामका अवसरको खोजीमा छन ।

  • चुनाव सम्पन्न गराउनु ठूलो उपलब्धि : देउवा

    मेरो नेतृत्वमा सरकार गठन भएपछि जनताको सरोकारका विषयलाई केन्द्रमा राखेर निर्णयहरु भएका छन् । विशेषगरी स्वास्थ्य शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका विकृतिहरु नियन्त्रण गर्न चिकित्सा शिक्षा आयोगको अध्यादेश जारी गरिएको छ । जनताको स्वास्थ्यसँग सरोकार राख्ने चिकित्सा शिक्षा व्यापारको विषय होइन ।

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया