MENU

विचार/अनुभूति

Ncell Axiata
sagun

हैजा सधैँ काठमाडौं उपत्यकामा नै किन ?

डा. शेरबहादुर पुन -

यो वर्ष पनि ललितपुरमा हैजा देखिएको छ । अघिल्लो वर्ष पनि ललितपुरमा हैजाका बिरामी भेटिएका थिए । ललितपुर, भक्तपुर र काठमाडौं यी सबै काठमाडौं उपत्यका भित्रैका जिल्ला हुन् । विगतमा अक्कलझुक्कल काठमाडौं उपत्यका बाहिर प्रकोपको रुपमा हैजा देखिने गरे पनि उपत्यकाभित्र भने हैजा सदाबहार रोग जस्तै बनेको छ । 

काठमाडौं राजधानी शहर । सबैभन्दा बढी शिक्षित मानिसहरु बस्ने, देशको राजधानी र अरु ठाउँहरु भन्दा बढी व्यवस्थित र विकसित, प्रयोगशालाको सुबिधा भएको र देशका सबैभन्दा धेरै डाक्टरको उपस्थिति भएको ठाउँ हो ।

हैजाको जोखिम बढी न्यून आय भएको, अव्यवस्थित, स्वास्थ सम्बन्धी प्रचार प्रसार कम भएको र अशिक्षित ठाउमा बढी हुने गर्दछ, तर चाखलाग्दो कुरा यसको ठिक बिपरित नेपालमा राजधानी बाहिर भन्दा भित्र नै हरेक बर्ष हैजा नियमित र बढी देखिने गरेको देखिन्छ । 

कारणहरु :

  • १) हरेक वर्ष काठमाडौंको जनघनत्व अत्यधिक बढ्दै जानु तर खानेपानी तथा ढल व्यवस्थित नहुनु । 
  • २) झाडापखाला सम्बन्धि प्रचार पर्याप्त भएपनि ज्ञान अनुसारको आचरणमा परिवर्तन ल्याउन नसक्नु ।
  • ३) आधुनिक जीवनशैलीमा परिवर्तन हुँदै जादा खानपानमा परिवर्तन जस्तै बाहिरी खाना खाने प्रचलन बढ्दै जानु र जथाभावी बजारमा पाइने जारको पानी उपभोग गर्दा त्यसको विश्वनीयतामामा ध्यान नदिनु ।
  • ४) सम्बन्धित निकायबाट हैजा सम्बन्धि द्रुत जानकारी स्वास्थकर्मी तथा नागरिकलाई उपलब्ध नगराउनु फलस्वरुप सुरुमा नै नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने वा शंकास्पद व्यक्तिको उपचार तथा निदानमा ढिलाई हुने । 
  • ५) हरेक वर्ष देखिने हैजाको बारेमा बन्द कोठामा मात्र छलफल हुने, तर त्यसको कार्यावन्यन पक्ष फितलो देखिने वा हैजा देखिसके पछि मात्र प्रतिक्रया देखाउने । 
  • ६) हैजा देखिसकेपछि मात्र इपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा र जिल्ला जनस्वास्थ हैजा नियन्त्रणमा मात्र लाग्नु तर हैजा फैलाउने क्षेत्र र बजारको अनुगमनमा भने ध्यान नपुर्‍याउनु । 

काठमाडौंमा सडक विस्तार र मर्मत कार्य हुँदै गरेको र त्यसैले अझै केही वर्ष खानेपानी र ढल, सुरक्षित र व्यवस्थित हुनेमा ढुक्क हुने अवस्था देखिँदैन । नतिजास्वरुप अझै केही वर्ष राजधानीबासीले हैजाको समस्याको सामना गर्नु पर्ने देखिन्छ ।

अझ ब्याक्टेरियाले आफ्नो रुप परिवर्तन गरे यो समस्या अरु भयाबह हुने सम्भावना देखिन्छ । निती निर्माणको तहमा सम्भाव्य क्षेत्रको अध्ययन गरी सम्बोधन गर्ने  र  निर्देशिका तयार पार्ने अनि कार्यन्वयन पक्ष सबल बनाउन सकेमात्र हैजालाई भविष्यमा धेरै हदसम्म नियन्त्रणमा ल्याउन सकिनेछ । 

(सरुवा रोग अनुसन्धान विज्ञ डा. पुन शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा कार्यरत हुनुहुन्छ)

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • ​केटा र केटीबीच विवाह कसरी जुराइन्छ ?

    ज्योतिष शास्त्रमा बिभिन्न कुराहरुको वर्णन गरिएको छ । हिन्दु धर्मशास्त्रहरुका अनुसार कुनै पनि केटा र केटीको विवाह गर्दा सम्बन्ध राम्रो हुन्छ कि हुँदैन भन्ने विचार गर्नुपर्छ । यस कुराको विचार ज्योतिष गणनाको आधारमा हुने गर्छ । कसरी केटा वा केटीको विवाह जुर्छ जुर्दैन थाहा पाउने गरिन्छ त ?

  • कुर्सी नपाउँदासम्म कुकुर बिरालालाई पनि ढोग्छन्, कुर्सीमा पुगेपछि मान्छे नै चिन्दैनन्

    घर झापा विर्ता शनिश्चरे हो । तर काठमाडौं बसेकै ११ वर्ष भैसक्यो । बानेश्वरमा सिलाईको काम गर्दै आएकी छु । झापाको भन्दा काठमाडौंको समस्या बढी देख्छु म त । मेलम्चीको पानी ल्याउँछु भनेको यतिका भैसक्यो आएको छैन । बाटोमा धुलोधुवाँले हिँडिसक्नु छैन ।

  • बम पड्काउनेले बुझ्न नसकेको यथार्थ

    देश चुनावको मुखमा छ । नेता, कार्यकर्तादेखि आमनागरिकलाई चुनाव लागेको छ । दलहरुको घोषणापत्र र नेताहरुले भाषणमा भनेजस्तो देशले छिटै काँचुली फेर्छ भन्नेमा नागरिकलाई विश्वास त छैन, तर चुनावले लामो समयदेखिको संक्रमणकाल अन्त्य गर्छ भन्ने आशा चाहिँ सबैमा छ ।

  • घर कुन दिशामा फर्केको राम्रो ?

    वास्तुशास्त्र अनुसार विभिन्न दिशाहरुको विभिन्न स्वभावहरु छन् । दिशाहरुको स्वभाव अनुसारका संरचनाहरु त्यस दिशामा बनाउनु राम्रो मानिन्छ । पूर्व दिशाबाट सूर्योदय हुने भएकाले यस दिशाबाट निकै राम्रो उर्जाहरु आउने मान्यता रहेको छ ।

  • तपाई मधुमेहको बिरामी हुनुहुन्छ ? भान्छामा छुट्टै खाना बनाउनु पर्दैन

    हिजोआज मानिस हिँड्न छाडे । विकासले जहाँतहाँ बाटो खुल्दा हिँडेर जाने ठाउँमा सवारी साधन प्रयोग हुन थाले । डेरीमा जाँदा क्यान र मान्छेलाई मोटरसाइकलले लैजान्छ । बसको प्रयोग हुन्छ । गाउँ गाउँमा चाउमिन, चाउचाउ, आलु चिप्स, तारेका खानेकुरा पुगे ।

सबै हेर्नुहोस
Joktantra
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया