MENU

विचार/अनुभूति

ujyaalo forign call inside

हैजा सधैँ काठमाडौं उपत्यकामा नै किन ?

डा. शेरबहादुर पुन -

यो वर्ष पनि ललितपुरमा हैजा देखिएको छ । अघिल्लो वर्ष पनि ललितपुरमा हैजाका बिरामी भेटिएका थिए । ललितपुर, भक्तपुर र काठमाडौं यी सबै काठमाडौं उपत्यका भित्रैका जिल्ला हुन् । विगतमा अक्कलझुक्कल काठमाडौं उपत्यका बाहिर प्रकोपको रुपमा हैजा देखिने गरे पनि उपत्यकाभित्र भने हैजा सदाबहार रोग जस्तै बनेको छ । 

काठमाडौं राजधानी शहर । सबैभन्दा बढी शिक्षित मानिसहरु बस्ने, देशको राजधानी र अरु ठाउँहरु भन्दा बढी व्यवस्थित र विकसित, प्रयोगशालाको सुबिधा भएको र देशका सबैभन्दा धेरै डाक्टरको उपस्थिति भएको ठाउँ हो ।

हैजाको जोखिम बढी न्यून आय भएको, अव्यवस्थित, स्वास्थ सम्बन्धी प्रचार प्रसार कम भएको र अशिक्षित ठाउमा बढी हुने गर्दछ, तर चाखलाग्दो कुरा यसको ठिक बिपरित नेपालमा राजधानी बाहिर भन्दा भित्र नै हरेक बर्ष हैजा नियमित र बढी देखिने गरेको देखिन्छ । 

कारणहरु :

  • १) हरेक वर्ष काठमाडौंको जनघनत्व अत्यधिक बढ्दै जानु तर खानेपानी तथा ढल व्यवस्थित नहुनु । 
  • २) झाडापखाला सम्बन्धि प्रचार पर्याप्त भएपनि ज्ञान अनुसारको आचरणमा परिवर्तन ल्याउन नसक्नु ।
  • ३) आधुनिक जीवनशैलीमा परिवर्तन हुँदै जादा खानपानमा परिवर्तन जस्तै बाहिरी खाना खाने प्रचलन बढ्दै जानु र जथाभावी बजारमा पाइने जारको पानी उपभोग गर्दा त्यसको विश्वनीयतामामा ध्यान नदिनु ।
  • ४) सम्बन्धित निकायबाट हैजा सम्बन्धि द्रुत जानकारी स्वास्थकर्मी तथा नागरिकलाई उपलब्ध नगराउनु फलस्वरुप सुरुमा नै नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने वा शंकास्पद व्यक्तिको उपचार तथा निदानमा ढिलाई हुने । 
  • ५) हरेक वर्ष देखिने हैजाको बारेमा बन्द कोठामा मात्र छलफल हुने, तर त्यसको कार्यावन्यन पक्ष फितलो देखिने वा हैजा देखिसके पछि मात्र प्रतिक्रया देखाउने । 
  • ६) हैजा देखिसकेपछि मात्र इपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा र जिल्ला जनस्वास्थ हैजा नियन्त्रणमा मात्र लाग्नु तर हैजा फैलाउने क्षेत्र र बजारको अनुगमनमा भने ध्यान नपुर्‍याउनु । 

काठमाडौंमा सडक विस्तार र मर्मत कार्य हुँदै गरेको र त्यसैले अझै केही वर्ष खानेपानी र ढल, सुरक्षित र व्यवस्थित हुनेमा ढुक्क हुने अवस्था देखिँदैन । नतिजास्वरुप अझै केही वर्ष राजधानीबासीले हैजाको समस्याको सामना गर्नु पर्ने देखिन्छ ।

अझ ब्याक्टेरियाले आफ्नो रुप परिवर्तन गरे यो समस्या अरु भयाबह हुने सम्भावना देखिन्छ । निती निर्माणको तहमा सम्भाव्य क्षेत्रको अध्ययन गरी सम्बोधन गर्ने  र  निर्देशिका तयार पार्ने अनि कार्यन्वयन पक्ष सबल बनाउन सकेमात्र हैजालाई भविष्यमा धेरै हदसम्म नियन्त्रणमा ल्याउन सकिनेछ । 

(सरुवा रोग अनुसन्धान विज्ञ डा. पुन शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा कार्यरत हुनुहुन्छ)

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • आलोचकलाई नै अलमल्याउने विज्ञ अर्थमन्त्रीको ‘वास्तविक’ बजेट

    मंगलबार अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले संसदमा बजेट भाषण गरिरहँदा सत्तापक्षका सांसदको अनुहारमा पनि त्यति चमक देखिएन । शिक्षा, रोजगारी, कृषि, भौतिक पूर्वाधार, पर्यटन लगायतका केही आकर्षक कार्यक्रम घोषणा भैरहँदा ताली बजे पनि बजेट सकिएपछि भने बजेटलाई कस्तो भन्नेबारे पूर्व अर्थमन्त्री नै अलमलिए ।

  • सरकारका सय दिन : कुरा ठूला, खुट्टा लुला !

    कम्तीमा पनि सरकारले बितेका सय दिनमा सडकका खाल्डाखुल्डी पुर्न सक्थ्यो । काम भैरहेका ठाउँमा धुलो कम गर्न ठेकदारलाई बाध्य पार्न सक्थ्यो । काठमाडौंबाट नागढुंगा पुुग्ने, हेटौडा जाने जस्ता सयौं असजिला सडकलाई गिटी हालेर वा माटो पेलेर सहज बनाउन सक्थ्यो ।

  • ​कोरियामा धन देखेर मन हराएकाहरु

    हिजोआज दक्षिण कोरियामा रहेका नेपालीमाझ सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपालीले नेपालीमाथि गरेको अमानवीय दुव्र्यवहारको चर्चा एकाएक चुलिएको छ ।

  • मुख्यमन्त्री शेरधन राईलाई खुल्ला पत्र

    सबैलाई एकजुट बनाउनुस् जनता छन् जागेका, हेर्न मन छ मिक्लाजुङ चढ्न पर्यटक ताँती लागेका । सुनसरीमा खेती सनपाट र केराको, खान पाइयोस् चामल डिहिटार र सेराको । लेगुवाका माछा गुद्रीमा बिकुन्, प्रदेश हाम्रो हेरी अरुले सिकुन् ।

  • ​कम्युनिष्ट मन्त्रीको सम्पत्तिमा दम्पती विवरण !

    हुन त उनी दाइजोका कट्टर विरोधी हुन् । बिहे पनि जनवादी ढंगले भएको हो । प्रगतिशील मान्छेको जनवादी बिहेमा दाइजो आउने कुरा भएन । तर बिहेको दिन नआएर के भयो ! श्रीमतीकै बाआमाले दाइजो दिनुपर्छ भन्ने के छ ? यो त परम्परावादी सोच भयो ।

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया