MENU

विचार/अनुभूति

Ncell Axiata

हैजा सधैँ काठमाडौं उपत्यकामा नै किन ?

डा. शेरबहादुर पुन -

यो वर्ष पनि ललितपुरमा हैजा देखिएको छ । अघिल्लो वर्ष पनि ललितपुरमा हैजाका बिरामी भेटिएका थिए । ललितपुर, भक्तपुर र काठमाडौं यी सबै काठमाडौं उपत्यका भित्रैका जिल्ला हुन् । विगतमा अक्कलझुक्कल काठमाडौं उपत्यका बाहिर प्रकोपको रुपमा हैजा देखिने गरे पनि उपत्यकाभित्र भने हैजा सदाबहार रोग जस्तै बनेको छ । 

काठमाडौं राजधानी शहर । सबैभन्दा बढी शिक्षित मानिसहरु बस्ने, देशको राजधानी र अरु ठाउँहरु भन्दा बढी व्यवस्थित र विकसित, प्रयोगशालाको सुबिधा भएको र देशका सबैभन्दा धेरै डाक्टरको उपस्थिति भएको ठाउँ हो ।

हैजाको जोखिम बढी न्यून आय भएको, अव्यवस्थित, स्वास्थ सम्बन्धी प्रचार प्रसार कम भएको र अशिक्षित ठाउमा बढी हुने गर्दछ, तर चाखलाग्दो कुरा यसको ठिक बिपरित नेपालमा राजधानी बाहिर भन्दा भित्र नै हरेक बर्ष हैजा नियमित र बढी देखिने गरेको देखिन्छ । 

कारणहरु :

  • १) हरेक वर्ष काठमाडौंको जनघनत्व अत्यधिक बढ्दै जानु तर खानेपानी तथा ढल व्यवस्थित नहुनु । 
  • २) झाडापखाला सम्बन्धि प्रचार पर्याप्त भएपनि ज्ञान अनुसारको आचरणमा परिवर्तन ल्याउन नसक्नु ।
  • ३) आधुनिक जीवनशैलीमा परिवर्तन हुँदै जादा खानपानमा परिवर्तन जस्तै बाहिरी खाना खाने प्रचलन बढ्दै जानु र जथाभावी बजारमा पाइने जारको पानी उपभोग गर्दा त्यसको विश्वनीयतामामा ध्यान नदिनु ।
  • ४) सम्बन्धित निकायबाट हैजा सम्बन्धि द्रुत जानकारी स्वास्थकर्मी तथा नागरिकलाई उपलब्ध नगराउनु फलस्वरुप सुरुमा नै नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने वा शंकास्पद व्यक्तिको उपचार तथा निदानमा ढिलाई हुने । 
  • ५) हरेक वर्ष देखिने हैजाको बारेमा बन्द कोठामा मात्र छलफल हुने, तर त्यसको कार्यावन्यन पक्ष फितलो देखिने वा हैजा देखिसके पछि मात्र प्रतिक्रया देखाउने । 
  • ६) हैजा देखिसकेपछि मात्र इपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा र जिल्ला जनस्वास्थ हैजा नियन्त्रणमा मात्र लाग्नु तर हैजा फैलाउने क्षेत्र र बजारको अनुगमनमा भने ध्यान नपुर्‍याउनु । 

काठमाडौंमा सडक विस्तार र मर्मत कार्य हुँदै गरेको र त्यसैले अझै केही वर्ष खानेपानी र ढल, सुरक्षित र व्यवस्थित हुनेमा ढुक्क हुने अवस्था देखिँदैन । नतिजास्वरुप अझै केही वर्ष राजधानीबासीले हैजाको समस्याको सामना गर्नु पर्ने देखिन्छ ।

अझ ब्याक्टेरियाले आफ्नो रुप परिवर्तन गरे यो समस्या अरु भयाबह हुने सम्भावना देखिन्छ । निती निर्माणको तहमा सम्भाव्य क्षेत्रको अध्ययन गरी सम्बोधन गर्ने  र  निर्देशिका तयार पार्ने अनि कार्यन्वयन पक्ष सबल बनाउन सकेमात्र हैजालाई भविष्यमा धेरै हदसम्म नियन्त्रणमा ल्याउन सकिनेछ । 

(सरुवा रोग अनुसन्धान विज्ञ डा. पुन शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा कार्यरत हुनुहुन्छ)

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • नेपालमा चीनको स्वार्थ

    कैयौँ पटक ‘नेपालको सार्वभौमसत्ता रक्षाका लागि’ चीनले सहयोग गर्ने भन्ने गरिएको छ बेइजिङ्गबाट । कूटनीतिक दृष्टिले यो अत्यन्तै गम्भीर अभिव्यक्ति हो । यसको अर्थ नेपालको सर्वभौमसत्ता गुम्ने र नेपालको अस्तित्व नै नरहने खतरा छ भनेर चीनले विश्लेषण गरेको हो भनेर बुझ्नु पर्ने हुन्छ ।

  • आँखाको क्यान्सर कति खतरनाक ?

    एक दशक अगाडि अलि कम र अहिलेको दशकमा एकदम धेरै सुनेको रोग क्यान्सर हो । शरीरको विभिन्न अंगहरु फोक्सो, आन्द्रा, कलेजो, पाठेघर, स्तनलगायतमा क्यान्सर भए जस्तै आँखामा पनि क्यान्सर हुन्छ । अरु क्यान्सरमा भन्दा यो क्यान्सर हुने जोखिमयुक्त कारक तत्वहरु फरक छन् ।

  • ओलीका अघिल्तिर कति धेरै अवसर ?

    बोले अनुसार काम थाल्ने हो भने वाम गठबन्धनको सरकारका सामु चुनौती थोरै र अवसरहरु कता हो कता धेरै छन् । अब बन्ने सरकारका लागि सबैभन्दा ठूलो अवसर विकासलाई तल्लो तहसम्म पुर्यासउने संरचना तयार छ । स्थानीय तहको चुनावपछि विकासलाई नागरिकको घर दैलोसम्म पुर्याउने जनप्रतिनिधिहरु चुनिएर अहिले काममा छन, तर देखाउने काम नपाएर कामका अवसरको खोजीमा छन ।

  • चुनाव सम्पन्न गराउनु ठूलो उपलब्धि : देउवा

    मेरो नेतृत्वमा सरकार गठन भएपछि जनताको सरोकारका विषयलाई केन्द्रमा राखेर निर्णयहरु भएका छन् । विशेषगरी स्वास्थ्य शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका विकृतिहरु नियन्त्रण गर्न चिकित्सा शिक्षा आयोगको अध्यादेश जारी गरिएको छ । जनताको स्वास्थ्यसँग सरोकार राख्ने चिकित्सा शिक्षा व्यापारको विषय होइन ।

  • लभ गर्ने फर्मुला

    बिहे नभएकाले त लभ गरे गरे । तर बिहे गरेका, घरभरी छोराछोरी भएकाहरु समेत लभ गरि हिँड्छन् । श्रीमानको आँखाकान छलेर श्रीमतीले, श्रीमतीको आँखाकान छलेर श्रीमानले लभ गरेर हिँडेको तपाईं हामीले धेरै ठाउँमा देखेभोगेकै हो क्यारे । लभ पर्न केही न केही त जुर्नुपर्यो । कि मन मिल्नुपर्यो ।

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया