MENU

विचार/अनुभूति

Ncell Axiata

बालबालिकाले ओछ्यानमा पिसाब गर्नु बानी कि समस्या ?

डा. बिमल लाल कर्ण –

बालबालिकाले लगाएको लुगा र ओछ्यानमै पिसाब फेर्नु सामान्य हो । तर त्यो सधैँ सामान्य हुँदैन, बालबालिकाको उमेर र विकास अनुसार ओछ्यानमा पिसाब फेर्ने बानी समस्या हुन थाल्छ । यसलाई इनोरेसिस् भनिन्छ । बालबालिका पाँच वर्ष नपुग्दासम्म यसलाई बानीको रुपमा लिनुपर्छ ।

यो बालबालिकाको विकासको चरण, सिक्ने बेला हो । जसमा अभिभावकले बालबालिकालाई धेरै किसिमको बानी सिकाइहेका हुन्छन् । ९० प्रतिशत बालबालिकाले पाँच वर्षसम्ममा पिसाब कहाँ र कसरी गर्ने भन्ने बारेमा सिकिसकेका हुन्छन् ।

तर जब बालबालिको उमेरले पाँच वर्षको रेखा नाघ्छ, त्यसपछि पनि उनीहरुले लगाएको लुगा वा ओछ्यानमै पिसाब फेर्न थाले भने समस्या हुन सक्छ भनेर बुझ्नुपर्छ । पिसाव फेर्न नहुने ठाउँमा फेर्छ । अरु विकासको अवस्था सामान्य छ, दिउँसो सुतेको बेलामा अथवा राति थाहा भएर पनि ओछ्यानमा नै पिसाब फेर्छ अथवा कपडा नखोली पिसाब फेर्छ भने त्यो समस्या हुन्छ ।

ओछ्यानमा अथवा लुगा लगाई लगाई पिसाब फेर्नु बालबालिकाको बदमासी गरेको होइन । उदहारणको लागि सपनामा बालबालिकाले पिसाब फेरेको देख्यो भने विपनीमा पनि फेर्ने गर्छन् । यस्तो अवस्थामा बालबालिकाले सपनामा देखेको कुरा विपनामा अनुभव गरिहेका हुन्छन् । यो बानी व्यवहारमा हुने समस्या हो । 

किन हुन्छ यस्तो समस्या

  • जन्मजात भित्री अंगको विकासमा केही समस्या भएमा 
  • बालबालिकालाई सानै उमेरमा, ५ अथवा ८ महिनादेखि नै पिसाब फर्ने बानी सिकाएमा
  • धेरै बेर सम्म पिसाब नगराएमा अथवा गर्न नदिएमा 
  • हरेक कुरामा गाली गर्ने, तर्साउने गरेमा, ओछ्यानमा पिसाब गर्दा गाली गरेमा 
  • बालबालिकालाई यस्तो समस्या हुनुमा भित्रि विकासमा देखा पर्ने समस्याको एकदमै कम हात हुन्छ । यी सबै अभिभावकले बालबालिकालाई सिकाउने बानी र गर्ने व्यवहारमा भर पर्ने कुरा हुन् । यस्ता बालबालिकालाई विभिन्न खालका समस्या देखा पर्छन् । जस्तो –एक्लै बस्ने, साथीभाइसँग घुलमिल नहुने, डराउने, चाडपर्व, कार्यक्रममा कम सहभागी हुने आदि ।

बालबालिका अरुले जिस्काउने, गाली गर्ने डरमा एक्लै बस्न थाल्छन् र यस्ता बालबालिकाले पढ्न छोड्ने, जिद्दी हुने सबैबाट अलग्नि खोज्ने तथा घर नै छोडेर भाग्न सक्ने अवस्था पनि आउन सक्छ ।  

इनोरेसिस बालबालिकालाई सिकाउने बानीमा कमीकमजोरी हुँदा समस्या देखा पर्छ । तर इनोरेसिस नभएका बालबालिमामा पनि यस्तो समस्या देखिएमा उनीहरुलाई पिसाबको संक्रमण, मर्गौलामा समस्या भएको हुनसक्छ ।

बालबालिकालाई हप्काउने, बेइज्जत गरेमा अवस्था सुध्रनुको साटो झन् बिग्रन्छ । त्यसैले ओछ्यानमा पिसाब गर्दा संक्रमण हुने, शरीर गन्हाउने समस्या हुन्छ भनेर सम्झाउनु पर्छ । साथै उनीहरुलाई के कुराले यस्तो समस्या आइरहेको छ भन्ने कुरा अभिभावकले थाहा पाउनुपर्छ ।

के गर्ने ?

अभिभावकले बालबालिकालाई ओछ्यानमा पिसाब गर्ने समस्या नहोस् भन्नका लागि बालबालिकालाई कम पानी पिउन दिने गर्छन् । यो अत्यन्तै गलत हो । यसले बालबालिकाको शरीरमा पानीको अभाव हुन्छ । त्यसैले बालबालिकालाई दिउँसो धेरै पानी पिउन दिनुपर्छ बरु बेलुकाको खाना पछि पानी पिउन नदिने गर्न सकिन्छ ।

  • बालबालिकालाई हप्काउन, गाली गर्दै नगर्ने
  • बालबालिका र अभिभावक दुवैलाई व्यवहार सिकाउने 
  • सामाजिक बेइज्जत गर्नु हुँदैन
  • बालबालिकालाई सम्झाउने
  • पिसाब रोक्न नलगाउने 
  • सुत्नु भन्दा अगाडि पिसाब फेर्न लगाउने
  • बालबालिकाले कुन बेला पिसाब फेरेको थियो भनेर हेर्ने
  • पिसाब गर्ने समय भएमा उठाएर शौचालय लैजाने ।

यति गर्दा पनि निको नभएमा चिकित्सकको सल्लाह अनुसार अलार्म उपचार पद्धति तथा औषधि खान दिएर पनि यसबाट  छुटकारा पाउन सकिन्छ तर सबैभन्दा उत्तम उपाय भनेको बालबालिकालाई राम्रो बानी सिकाउनु (Behavior therapy­) नै हो ।

(नेपाल नेशनल हस्पिटल, कलकींका बालरोग विशेषज्ञ डा. कर्णसँग सुजाता खत्रीले गरेको कुराकानीमा आधारित)

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • अनि हामी झनै जवान भएर फर्कियौँ

    हिँड्दा हिँड्दै थच्च बस्न पाइयोस् । भेटेका कुरा कप्प खान पाइयोस् । अल्छि लागे सुत्न पाइयोस् । खुशी मानेर दौडन पाइयोस् । पैतलाले जहाँ मन लाग्छ टेक्न पाओस् । आँखाले जे मन लाग्छ देख्न पाओस् । यसो नगर भन्ने कोही नहोस् । यसो गर भन्ने कोही नहोस् ।

  • जापानको कृषिबाट नेपालले सिक्न सक्ने कुरा

    बर्षेनी हजारौ नेपाली युवा रोजगारका निम्ति विदेश राष्ट्रमा जाने गरेका छन् । धेरै नेपाली युवाको गन्तब्य बन्ने अर्को राष्ट्र हो जापान मिैले एसिया–प्रशान्त क्षेत्रको कृषि पढ्ने विधार्थीबीच भएको सम्मेलनमा नेपालको प्रतिनिधित्व गरेर जापान जाने मौका पाएको थिएँ ।

  • पोखरामा साक्षात देवी

    कोटको शिरान तिरका खुलै छोडिएकाले टाँकले छातीमा 'भि' आकारको डिजाइन बनाएका । वाह्य आवरणको त्यो आकर्षक डिजाइनले उघारेको भु-भाग छोप्न सेतो रंगको भित्री । कोटको माथिको गोजी रहने स्थानमा एयरलाइन्सको लोगो र नामथर स्पष्ट लेखिएको ट्याग । दबेका जस्ता देखिने सम्याइएका शालीन वक्षस्थल ।

  • ‘छक्का पञ्जा २’ किन भयो टाउको दुखाई ?

    हरेक सिनेमा यो काल्पनिक कथामा आधारित छ भनेर सुरु हुन्छ । त्यो भन्दा अघि सिनेमा सम्बन्धी नियमनकारी निकाय सञ्चार मन्त्रालय अन्तर्गतको चलचित्र सेन्सर बोर्डले चलचित्र हेर्छ । कानुनले बन्देज गरेको कुरा भए त्यसलाई काट्छ ।

  • बाम एकताले कांग्रेसमा ८ रेक्टरको भूकम्प

    नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रको गठबन्धन अप्रत्यासित हो । कांग्रेस र माओवादी केन्द्रको जुन गठबन्धन थियो र दुवै सरकारमा थिए । जसका कारण कांग्रेसको लागि यो ठूलै अचम्म भयो होला ।

सबै हेर्नुहोस
Joktantra
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया