MENU

विचार/अनुभूति

ujyaalo forign call inside

महिला हिंसा कम गर्ने अभियानमा लागेका पुरुष

टंक ढकाल -

सेतो कुर्ता र धोती । काँधमा सेतै गम्छा । निधारमा ठाडो रातो टीका । टाउकोमा लामो टुप्पी, शिखा पारिएको । सिरहाको मझौराका गोविन्द यादव । देख्दा लागेको थियो, यी व्यक्ति गाउँको पूजारी वा धार्मिक अगुवा हुनुपर्छ । वा धर्म तथा परम्पराको नाममा बाँधिएको पात्र । 

गोविन्दले आफ्नो परिचय दिएपछि मेरो अनुमान उल्टो बन्यो । ‘मेरो नाम गोविन्द ..., म गाउँमा महिला हिंसा न्यूनिकरणका लागि गठन भएको पुरुष सञ्जालको अध्यक्ष ।’ परिचय दिनुअघिसम्म उनी हिंसाका कारक हो जस्तो लागेको थियो । तर उनी त महिलाका सारथी पो रहेछन् । 

केही हप्ताअघि लिंगकै आधारामा महिलामाथि हुने गरेको हिंसाको र फेरिँदै गएको गाउँको अवस्था बुझ्न महोत्तरी र सिरहा जाँदा भेटिएका पात्र हुन्, गोविन्द यादव ।  

५६ वर्षे गोविन्द तीन छोराका बुवा हुन् । चार नातिनातिना पनि भए । उनीसँग कुरा गर्दै जाँदा तराईका गाउँमा महिलामाथि महिला भएकै आधारमा हुने हिंसाका कारक मात्रै होइन पुरुष, समाधानका माध्यम पनि हुन् भन्ने बुझ्न बेर लागेन । 

आधासरो पाकेको कपाल, चाउरी पर्दै गएको छाला । तर सोच भने भर्खर तन्नेरी हुँदै गएको वा उज्यालो । गोविन्दसँगको भेटले मलाई पनि थप उत्साहित बनायो । 

गोविन्दको अगुवाइमा वर्षौंदेखि नागरिकता नपाएकी गाउँकी राममुखी शर्माले नागरिकता पाउनुभयो । राममुखीको अनुहारमा फुलेको खुशी भन्दा खुलेको खुशी थियो गोविन्दको अनुहारमा । गोविन्दको उत्साह र आँखाले भ्याएसम्म देखिने धान खेत, रमाइलो तराई यात्रा ।

 

यही क्रममा अर्का उत्साहित पात्र पवनकुमार झासँग पनि भेट भयो । जिल्लामा बसेर राजनीति गर्दै आएका पवनकुमार (६३ वर्षका) पनि गाउँमा महिलामाथि हुने हिंसा विरुद्धको अभियानमा जुटेका छन् । पहिरन गोविन्दको जस्तै, उर्जा पनि उस्तै । गोविन्द र पवनकुमारसँगको भेटले तराईका गाउँमा महिलामाथि हुने गरेका हिंसा कम गर्नका लागि महिला मात्रै होइन पीडक भनिएका पुरुष नै जुटेको देख्दा मन रोमाञ्चित भयो । 

...

आमा, श्रीमती, छोरी अनि बुहारी बनेर घर व्यवहार सम्हाल्ने महिला । तर समस्यामा पनि उनीहरु नै । घरेलु हिंसा होस् या बोक्सी आरोप, दाइजो, यौनजन्य हिंसा तथा उत्पीडनको शिकार बन्न बाध्य पनि महिला । धर्म सँस्कृति तथा परम्पराका नाममा बाँध्न खोज्ने समाज । ती सबैलाई सहेर आफू भन्दा अरुको स्याहारमा लाग्ने महिला पछिल्लो समय आफ्ना लागि पनि बोल्न थालेका छन् । 

राजनीतिक परिवर्तनका लागि पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको नेपाली महिला आन्दोलनको जग राणा शासनकै बेला सुरु भएपनि देखिने गरी प्रभाव भने वि.सं. २०६२/०६३ को दोस्रो जनआन्दोलनपछि पर्‍यो । अहिले संविधानमा नै महिलाको समानुपातिक समहभागिता, सम्पत्तिमा समान अधिकार तथा महिला भएकै आधारमा हुने विभेदलाई कानुनी रुपमा दण्डनीय घोषणा गरिएको छ । 

यसको पछिल्लो उदाहरण बनेको छ, छाउपडी प्रथा । धर्मका नाममा महिलालाई महिनावारी भएका बेला गरिने विभेदलाई दुई हप्ताअघि संसदले पारित गरेको मुलुकी फौजदारी कानुनले अपराध घोषणा गरेको छ । कानुनी रुपमा महिलालाई सशक्त बनाउन धेरै हदसम्म सफल भएको भन्न सकिन्छ । अब पालो कानुन कार्यान्वयनको, जसका लागि महिलालाई लिंगका आधारमा गरिने विभेदपूर्ण सामाजिक मानसिकतामा परिवर्तन ल्याउनु पहिलो आवश्यकता हो । 

यसमा लागि अरु भन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ, समस्या जसलाई छ उसैले आवाज उठाउनु । उनीहरुले उठाएको अवाजमा सिरहाका गाउँमा स्वर थप्ने काम गरेका रहेछन्, गोविन्द र पवनकुमार जस्ता उमेर पाक्दै गएका गाउँका अगुवाले । 

हिंसा र उत्पीडनको कुरा गर्दा तराईका जिल्लाको नाम अघि आउँछ । तर पछिल्लो समय सिरहाका गाउँमा महिलामाथि हुने हिंसा विरुद्ध गाउँका पुरुष नै एकजुट भएको देख्दा मन आनन्दित भयो । यसले यात्रामा उर्जा थप्यो । 

...

घुम्टोमा बस्ने मधेसी महिला आफ्ना लागि बोल्न थालेका । समस्यामा परेको कुरा भन्न सक्ने हुँदै गएका । अनि आफ्नो मात्रै होइन अरुको समस्यामा साथी बन्न थालेका । 

यो यात्राले स्थानीय महिला अगुवाकासँगको रमाइले भेटको अवसर जुरायो । त्यो भन्दा ठूलो महिलामाथि हुने हिंसाको कारक मानिँदै आएका पुरुष, महिला हिंसाको विरोधमा जुटेको देख्न पाउनु । उनीहरुको अनुभवको साक्षी बस्न पाउनु रमाइलो लाग्यो । 

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • आलोचकलाई नै अलमल्याउने विज्ञ अर्थमन्त्रीको ‘वास्तविक’ बजेट

    मंगलबार अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले संसदमा बजेट भाषण गरिरहँदा सत्तापक्षका सांसदको अनुहारमा पनि त्यति चमक देखिएन । शिक्षा, रोजगारी, कृषि, भौतिक पूर्वाधार, पर्यटन लगायतका केही आकर्षक कार्यक्रम घोषणा भैरहँदा ताली बजे पनि बजेट सकिएपछि भने बजेटलाई कस्तो भन्नेबारे पूर्व अर्थमन्त्री नै अलमलिए ।

  • सरकारका सय दिन : कुरा ठूला, खुट्टा लुला !

    कम्तीमा पनि सरकारले बितेका सय दिनमा सडकका खाल्डाखुल्डी पुर्न सक्थ्यो । काम भैरहेका ठाउँमा धुलो कम गर्न ठेकदारलाई बाध्य पार्न सक्थ्यो । काठमाडौंबाट नागढुंगा पुुग्ने, हेटौडा जाने जस्ता सयौं असजिला सडकलाई गिटी हालेर वा माटो पेलेर सहज बनाउन सक्थ्यो ।

  • ​कोरियामा धन देखेर मन हराएकाहरु

    हिजोआज दक्षिण कोरियामा रहेका नेपालीमाझ सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपालीले नेपालीमाथि गरेको अमानवीय दुव्र्यवहारको चर्चा एकाएक चुलिएको छ ।

  • मुख्यमन्त्री शेरधन राईलाई खुल्ला पत्र

    सबैलाई एकजुट बनाउनुस् जनता छन् जागेका, हेर्न मन छ मिक्लाजुङ चढ्न पर्यटक ताँती लागेका । सुनसरीमा खेती सनपाट र केराको, खान पाइयोस् चामल डिहिटार र सेराको । लेगुवाका माछा गुद्रीमा बिकुन्, प्रदेश हाम्रो हेरी अरुले सिकुन् ।

  • ​कम्युनिष्ट मन्त्रीको सम्पत्तिमा दम्पती विवरण !

    हुन त उनी दाइजोका कट्टर विरोधी हुन् । बिहे पनि जनवादी ढंगले भएको हो । प्रगतिशील मान्छेको जनवादी बिहेमा दाइजो आउने कुरा भएन । तर बिहेको दिन नआएर के भयो ! श्रीमतीकै बाआमाले दाइजो दिनुपर्छ भन्ने के छ ? यो त परम्परावादी सोच भयो ।

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया