MENU

विचार/अनुभूति

Ncell Axiata

महिला हिंसा कम गर्ने अभियानमा लागेका पुरुष

टंक ढकाल -

सेतो कुर्ता र धोती । काँधमा सेतै गम्छा । निधारमा ठाडो रातो टीका । टाउकोमा लामो टुप्पी, शिखा पारिएको । सिरहाको मझौराका गोविन्द यादव । देख्दा लागेको थियो, यी व्यक्ति गाउँको पूजारी वा धार्मिक अगुवा हुनुपर्छ । वा धर्म तथा परम्पराको नाममा बाँधिएको पात्र । 

गोविन्दले आफ्नो परिचय दिएपछि मेरो अनुमान उल्टो बन्यो । ‘मेरो नाम गोविन्द ..., म गाउँमा महिला हिंसा न्यूनिकरणका लागि गठन भएको पुरुष सञ्जालको अध्यक्ष ।’ परिचय दिनुअघिसम्म उनी हिंसाका कारक हो जस्तो लागेको थियो । तर उनी त महिलाका सारथी पो रहेछन् । 

केही हप्ताअघि लिंगकै आधारामा महिलामाथि हुने गरेको हिंसाको र फेरिँदै गएको गाउँको अवस्था बुझ्न महोत्तरी र सिरहा जाँदा भेटिएका पात्र हुन्, गोविन्द यादव ।  

५६ वर्षे गोविन्द तीन छोराका बुवा हुन् । चार नातिनातिना पनि भए । उनीसँग कुरा गर्दै जाँदा तराईका गाउँमा महिलामाथि महिला भएकै आधारमा हुने हिंसाका कारक मात्रै होइन पुरुष, समाधानका माध्यम पनि हुन् भन्ने बुझ्न बेर लागेन । 

आधासरो पाकेको कपाल, चाउरी पर्दै गएको छाला । तर सोच भने भर्खर तन्नेरी हुँदै गएको वा उज्यालो । गोविन्दसँगको भेटले मलाई पनि थप उत्साहित बनायो । 

गोविन्दको अगुवाइमा वर्षौंदेखि नागरिकता नपाएकी गाउँकी राममुखी शर्माले नागरिकता पाउनुभयो । राममुखीको अनुहारमा फुलेको खुशी भन्दा खुलेको खुशी थियो गोविन्दको अनुहारमा । गोविन्दको उत्साह र आँखाले भ्याएसम्म देखिने धान खेत, रमाइलो तराई यात्रा ।

 

यही क्रममा अर्का उत्साहित पात्र पवनकुमार झासँग पनि भेट भयो । जिल्लामा बसेर राजनीति गर्दै आएका पवनकुमार (६३ वर्षका) पनि गाउँमा महिलामाथि हुने हिंसा विरुद्धको अभियानमा जुटेका छन् । पहिरन गोविन्दको जस्तै, उर्जा पनि उस्तै । गोविन्द र पवनकुमारसँगको भेटले तराईका गाउँमा महिलामाथि हुने गरेका हिंसा कम गर्नका लागि महिला मात्रै होइन पीडक भनिएका पुरुष नै जुटेको देख्दा मन रोमाञ्चित भयो । 

...

आमा, श्रीमती, छोरी अनि बुहारी बनेर घर व्यवहार सम्हाल्ने महिला । तर समस्यामा पनि उनीहरु नै । घरेलु हिंसा होस् या बोक्सी आरोप, दाइजो, यौनजन्य हिंसा तथा उत्पीडनको शिकार बन्न बाध्य पनि महिला । धर्म सँस्कृति तथा परम्पराका नाममा बाँध्न खोज्ने समाज । ती सबैलाई सहेर आफू भन्दा अरुको स्याहारमा लाग्ने महिला पछिल्लो समय आफ्ना लागि पनि बोल्न थालेका छन् । 

राजनीतिक परिवर्तनका लागि पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको नेपाली महिला आन्दोलनको जग राणा शासनकै बेला सुरु भएपनि देखिने गरी प्रभाव भने वि.सं. २०६२/०६३ को दोस्रो जनआन्दोलनपछि पर्‍यो । अहिले संविधानमा नै महिलाको समानुपातिक समहभागिता, सम्पत्तिमा समान अधिकार तथा महिला भएकै आधारमा हुने विभेदलाई कानुनी रुपमा दण्डनीय घोषणा गरिएको छ । 

यसको पछिल्लो उदाहरण बनेको छ, छाउपडी प्रथा । धर्मका नाममा महिलालाई महिनावारी भएका बेला गरिने विभेदलाई दुई हप्ताअघि संसदले पारित गरेको मुलुकी फौजदारी कानुनले अपराध घोषणा गरेको छ । कानुनी रुपमा महिलालाई सशक्त बनाउन धेरै हदसम्म सफल भएको भन्न सकिन्छ । अब पालो कानुन कार्यान्वयनको, जसका लागि महिलालाई लिंगका आधारमा गरिने विभेदपूर्ण सामाजिक मानसिकतामा परिवर्तन ल्याउनु पहिलो आवश्यकता हो । 

यसमा लागि अरु भन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ, समस्या जसलाई छ उसैले आवाज उठाउनु । उनीहरुले उठाएको अवाजमा सिरहाका गाउँमा स्वर थप्ने काम गरेका रहेछन्, गोविन्द र पवनकुमार जस्ता उमेर पाक्दै गएका गाउँका अगुवाले । 

हिंसा र उत्पीडनको कुरा गर्दा तराईका जिल्लाको नाम अघि आउँछ । तर पछिल्लो समय सिरहाका गाउँमा महिलामाथि हुने हिंसा विरुद्ध गाउँका पुरुष नै एकजुट भएको देख्दा मन आनन्दित भयो । यसले यात्रामा उर्जा थप्यो । 

...

घुम्टोमा बस्ने मधेसी महिला आफ्ना लागि बोल्न थालेका । समस्यामा परेको कुरा भन्न सक्ने हुँदै गएका । अनि आफ्नो मात्रै होइन अरुको समस्यामा साथी बन्न थालेका । 

यो यात्राले स्थानीय महिला अगुवाकासँगको रमाइले भेटको अवसर जुरायो । त्यो भन्दा ठूलो महिलामाथि हुने हिंसाको कारक मानिँदै आएका पुरुष, महिला हिंसाको विरोधमा जुटेको देख्न पाउनु । उनीहरुको अनुभवको साक्षी बस्न पाउनु रमाइलो लाग्यो । 

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • नेपालमा चीनको स्वार्थ

    नेपालको विकासको लागि जस्तो सुकै मद्दत गर्न चीन सदा तत्पर छ जस्ता औपचारिक धारणा त चीनवाट बेलाबखत आइरहन्छन् । तर कैयौँ पटक ‘नेपालको सार्वभौमसत्ता रक्षाका लागि’ चीनले सहयोग गर्ने भन्ने गरिएको छ बेइजिङ्गबाट । कूटनीतिक दृष्टिले यो अत्यन्तै गम्भीर अभिव्यक्ति हो । यसको अर्थ नेपालको सर्वभौमसत्ता गुम्ने र नेपालको अस्तित्व नै नरहने खतरा छ भनेर चीनले विश्लेषण गरेको हो भनेर बुझ्नु पर्ने हुन्छ ।

  • आँखाको क्यान्सर कति खतरनाक ?

    एक दशक अगाडि अलि कम र अहिलेको दशकमा एकदम धेरै सुनेको रोग क्यान्सर हो । शरीरको विभिन्न अंगहरु फोक्सो, आन्द्रा, कलेजो, पाठेघर, स्तनलगायतमा क्यान्सर भए जस्तै आँखामा पनि क्यान्सर हुन्छ । अरु क्यान्सरमा भन्दा यो क्यान्सर हुने जोखिमयुक्त कारक तत्वहरु फरक छन् ।

  • ओलीका अघिल्तिर कति धेरै अवसर ?

    बोले अनुसार काम थाल्ने हो भने वाम गठबन्धनको सरकारका सामु चुनौती थोरै र अवसरहरु कता हो कता धेरै छन् । अब बन्ने सरकारका लागि सबैभन्दा ठूलो अवसर विकासलाई तल्लो तहसम्म पुर्यासउने संरचना तयार छ । स्थानीय तहको चुनावपछि विकासलाई नागरिकको घर दैलोसम्म पुर्याउने जनप्रतिनिधिहरु चुनिएर अहिले काममा छन, तर देखाउने काम नपाएर कामका अवसरको खोजीमा छन ।

  • चुनाव सम्पन्न गराउनु ठूलो उपलब्धि : देउवा

    मेरो नेतृत्वमा सरकार गठन भएपछि जनताको सरोकारका विषयलाई केन्द्रमा राखेर निर्णयहरु भएका छन् । विशेषगरी स्वास्थ्य शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका विकृतिहरु नियन्त्रण गर्न चिकित्सा शिक्षा आयोगको अध्यादेश जारी गरिएको छ । जनताको स्वास्थ्यसँग सरोकार राख्ने चिकित्सा शिक्षा व्यापारको विषय होइन ।

  • लभ गर्ने फर्मुला

    बिहे नभएकाले त लभ गरे गरे । तर बिहे गरेका, घरभरी छोराछोरी भएकाहरु समेत लभ गरि हिँड्छन् । श्रीमानको आँखाकान छलेर श्रीमतीले, श्रीमतीको आँखाकान छलेर श्रीमानले लभ गरेर हिँडेको तपाईं हामीले धेरै ठाउँमा देखेभोगेकै हो क्यारे । लभ पर्न केही न केही त जुर्नुपर्यो । कि मन मिल्नुपर्यो ।

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया