MENU

विचार/अनुभूति

Ncell Axiata

मोटोपनले सन्तान नहुन सक्छ

डा. स्वस्ती शर्मा –

कुनै पनि परिवार नियोजनको साधन प्रयोग नगरेका दम्पतीहरुको विवाह भएको एक वर्षसम्म सन्तान भएन भने त्यस्तो अवस्थालाई बाँझोपनको अवस्था भनिन्छ । यो महिला र पुरुषमा बराबर हुन्छ । 

बाँझोपन दुई प्रकारको हुन्छ

पहिलो चरणको बाँझोपन–जन्मजात सन्तान जन्माउने क्षमता नभएको अवस्था नै पहिलो चरणको बाँझोपन हो । यो पुरुषको बिर्यमा शुक्रकिट कम हुनु वा नहुनु, महिलाको महिनावारीमा गडबडी, सेतो पानी बग्ने, हर्मोनको गडबडी, पुरुष अध्याधिक गर्मी ठाउँमा काम गर्नु आदि पहिलो चरणको अथवा प्राथमिक बाँझोपनको कारण हुन सक्छन् । महिलामा यो बाँझोपनको लक्षण सजिलै थाहा पाउन सकिन्छ तर पुरुषमा भने परीक्षण पछि मात्र थाहा पाउन सकिन्छ ।

दोस्रो चरणको बाँझोपन–पहिलो सन्तान भइसकेपछि दोस्रो सन्तान जन्माउन समस्या हुने । पहिलो सन्तान जन्माउँदा हुने संक्रमण, गर्भपतन गर्दा, महिलाको अण्ड नलीको मुख बन्द हुँदा यस्तो समस्या आउन सक्छ ।

गर्भनिरोधक चक्कीले बाँझोपन ल्याउँदैन

गर्भनिरोधक चक्की अथवा परिवार नियोजनको साधनको प्रयोगले बाँझोपन ल्याउँछ भन्नु भ्रम मात्र हो । गर्भ निरोधक चक्कीको कुरा गर्ने हो भने २१ दिनसम्म खाएर छोडेपछि महिनावारी पछि महिलाको प्रजनन अंगमा उत्पादन हुने हर्मोनहरु पहिलाकै स्थानमा फर्कन्छन् । तीन महिने सुईको काम पनि यस्तै नै हो । नरप्लान्ट तथा डिपोप्रोभेरा जस्ता साधनको प्रयोगपछि महिलाको प्रजनन् क्रियाकलापमा अवरोध हुन्छ । लगातार तीन चार वर्षसम्मको प्रयोग पछि यो पहिलेकै अवस्थामा आइपुग्न केही समय पक्का लाग्छ । तर यसको मतलव बाँझोपन नै हुन्छ भन्ने चाहिँ पक्कै होइन ।

मोटोपनले प्रजनन् क्षमतामा कमी ल्याउँछ

अहिले महिलामा धेरै देखिने समस्या भनेको पोलिसिस्टिक ओभरियन डिजिज हो, अण्डा समयमा नबन्ने समस्या । महिनावारीको १४ औँ दिनमा अण्डाशयबाट अण्डा निस्किएर फुट्ने प्रक्रियालाई यो समस्याले रोक्छ । अण्डाशयबाट परिपक्क अण्डा निस्कनलाई अवरोध हुने भएपछि बच्चा बन्ने सम्भावना पनि कम रहन्छ ।  यो सँगै मोटोपन भएको महिलामा थाइरोइड, मधुमेह भएको महिलाको प्रजनन् क्षमता कम हुन्छ । महिनावारी गडबढ हुने यो समस्याको पनि लक्षण हो । महिलाको पाठेघरको मुख बन्द हुनाले पनि बच्चा नबस्ने समस्या आउँछ ।

समाधान

बाँझोपनको प्रकार अनुसार यसको समाधान हुन्छ । पोलिसिस्टिक ओभरियन डिजिज छ डाक्टरको सल्लाह अनुसार महिनावारीको दोस्रो दिनदेखि औषधि प्रयोग गर्नुपर्छ । डाक्टरको निगरानीमा १४ औँ दिनमा अण्डा बाहिर निस्कने समयमा संभोग भएमा गर्भ रहन सक्छ । यसो गर्दा भएन भने कृत्रिम गर्भाधान गर्नुपर्छ । कृत्रिम गर्भाधानको दुई प्रक्रिया छन्, आइ ओ आई र टेस्ट ट्युब बेबी ।

महिलाको पाठेघरको मुख बन्द छ भने पाठेघरमा बच्चा बस्न पाउँदैन । पुरुषको शुक्रकिट अत्यन्तै कम छ भने यो अवस्थामा टेस्टट्युब बेबी विधिको माध्यमले बच्चा जन्माउन सकिन्छ ।

पुरुषको हकमा शुक्रकिटको संख्यासँगै शुक्रकिटको गति पनि हेर्नुपर्छ । गति कम भएमा औषधिको प्रयोग गर्न सकिन्छ । 

समस्या छ भन्ने शंका लागेमा

  • जोडिनै चिकित्सक कहाँ जाने, 
  • सकारात्मक सोचको विकास हुनुपर्छ ।
  • एक अर्कालाई सहयोग गर्नुपर्छ ।
  • व्यायाम गर्ने, आधा घण्टा पसिना आउने गरी हिँड्ने ।
  • चिया कफि कम खाने ।
  • सन्तुलित खाना खाने ।

(स्त्री रोग विशेषज्ञ डा. स्वस्ती शर्मासँग सुजाता खत्रीले गरेको कुराकानीमा आधारित)

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • बन्दी चेतनाको ‘जाँच प्रयोग’

    “यहाँ अहिले हामी ६ सय ६८ जना छौं” – एक परिचित युवा बन्दीले सुस्तरी कानमा भने । राणाकालमा बनेको दुईतले एउटा भवन नजिकै ठाउँ–ठाउँमा चिराचिरा परेर कमजोर हालतमा उभिएको थियो । त्यसकै कापमा एउटा सानो गल्ली जस्तोमा चिया पाकिरहेको थियो शायद, बन्दीहरु त्यतैबाट तातो चियाका गिलास लिँदै निस्किरहेका थिए ।

  • नेपालमा चीनको स्वार्थ

    कैयौँ पटक ‘नेपालको सार्वभौमसत्ता रक्षाका लागि’ चीनले सहयोग गर्ने भन्ने गरिएको छ बेइजिङ्गबाट । कूटनीतिक दृष्टिले यो अत्यन्तै गम्भीर अभिव्यक्ति हो । यसको अर्थ नेपालको सर्वभौमसत्ता गुम्ने र नेपालको अस्तित्व नै नरहने खतरा छ भनेर चीनले विश्लेषण गरेको हो भनेर बुझ्नु पर्ने हुन्छ ।

  • आँखाको क्यान्सर कति खतरनाक ?

    एक दशक अगाडि अलि कम र अहिलेको दशकमा एकदम धेरै सुनेको रोग क्यान्सर हो । शरीरको विभिन्न अंगहरु फोक्सो, आन्द्रा, कलेजो, पाठेघर, स्तनलगायतमा क्यान्सर भए जस्तै आँखामा पनि क्यान्सर हुन्छ । अरु क्यान्सरमा भन्दा यो क्यान्सर हुने जोखिमयुक्त कारक तत्वहरु फरक छन् ।

  • ओलीका अघिल्तिर कति धेरै अवसर ?

    बोले अनुसार काम थाल्ने हो भने वाम गठबन्धनको सरकारका सामु चुनौती थोरै र अवसरहरु कता हो कता धेरै छन् । अब बन्ने सरकारका लागि सबैभन्दा ठूलो अवसर विकासलाई तल्लो तहसम्म पुर्यासउने संरचना तयार छ । स्थानीय तहको चुनावपछि विकासलाई नागरिकको घर दैलोसम्म पुर्याउने जनप्रतिनिधिहरु चुनिएर अहिले काममा छन, तर देखाउने काम नपाएर कामका अवसरको खोजीमा छन ।

  • चुनाव सम्पन्न गराउनु ठूलो उपलब्धि : देउवा

    मेरो नेतृत्वमा सरकार गठन भएपछि जनताको सरोकारका विषयलाई केन्द्रमा राखेर निर्णयहरु भएका छन् । विशेषगरी स्वास्थ्य शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका विकृतिहरु नियन्त्रण गर्न चिकित्सा शिक्षा आयोगको अध्यादेश जारी गरिएको छ । जनताको स्वास्थ्यसँग सरोकार राख्ने चिकित्सा शिक्षा व्यापारको विषय होइन ।

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया