MENU

विचार/अनुभूति

कांग्रेस हार्‍यो, तर देउवा र देशले हारेनन्

प्रकाश ढकाल -

काठमाडौं, मंसिर २९ – प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा चुनावको मतगणना सकिँदा कांग्रेसको पराजयको अपजस सभापति एवं प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाका थाप्लामा परेको छ । यो स्वाभाविक पनि छ । सभापतिका रुपमा कांग्रेसले जितेको भए देउवाले वीपी कोइरालाले पाए बराबरको जस पाउँथे । अहिले हारेकाले हारको अपसज पनि उनकै भागमा परेको छ ।

देउवाकै नेतृत्वका कारण कांग्रेसले चुनाव हारे पनि देउवाले नतृत्व गरेको सरकारले भने ऐतिहासिक काम सम्पन्न गरेको छ । संविधान कार्यान्वयका लागि अति नै महत्वपूर्ण मानिएको प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको चुनाव संविधानले तोकेको समयभित्र हुनु सजिलो थिएन । तर देउवाले यो असम्भव कामलाई सम्भव गरेर ईतिहासमा नाम लेखाएका छन् । उनका पहिलेका बद्नामी आफ्ना ठाउँमा होलान्, तर राजतन्त्रबाट देशलाई गणतन्त्रमा संस्थागत रुपमा लैजाने काम उनकै नेतृत्वमा सम्पन्न भएको छ । 

यो सफलताले यसअघि देउवामाथि लाग्दै आएको ‘असक्षम’ र ‘भर पर्न नसकिने’ नेताको उपनाम च्यातिएको छ । नेतृत्वकर्ताका हैसितमा सम्बन्धित पार्टीलाई चुनावमा सफलता दिलाउन सक्नु नेतृत्वकर्ताको पहिलो कर्तव्य हो । तर, योपटकको चुनावमा देउवा त्यो दायित्व पूरा गर्न चुके पनि देशप्रतिको दायित्व पूरा गर्नुभएको छ । पार्टी हार्नुको कारण र सुधारका उपायबारे कांग्रेसले गम्भीर समीक्षा गर्दा अपजस पक्कै पनि उनका भागमा मात्र पर्ने छैन । 

संयोग नै मान्नुपर्छ कांग्रेसका अघिल्ला सभापति सुशील कोइराला नेतृत्वको सरकारको पालामा जारी भएको नेपालको संविधान कार्यान्वयनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण काम देउवाले गर्ने अवसर पाए । संविधान घोषणापछि एमाले अध्यक्ष केपी ओली नेतृत्वको सरकारबाट माओवादीलाई बाहिर निकालेर प्रचण्डलाई प्रधामन्त्री बनाउँदा होस् वा माओवादीको समर्थनमा आफ्नै नेतृत्वमा सात महिनाअघि सरकार बनाउँदा होस्, देउवाले चुनाव गराउँदैनन् भनेर गरिएको आशंका पूर्णत असत्य सावित भएको छ । 

वैशाख ३१ गते पहिलो चरणको स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्न भएपछि चौथोपटक सत्ताको बागडोर हातमा लिँदा सबैका मनमा माघ ७ गतेभित्र तीनै तहको चुनाव देउवाले गराउलान् कि न गराउलान् भन्ने संसय थियो । संविधानले तोकेको माघ ७ गतेभित्र तीन तहको चुनाव नहुँदा माघ ८ गतेदेखि संवैधानिक र राजनीतिक संकटको भुमरी सुरु हुने आशंका व्याप्त थियो ।

यदि आउँदो माघ ७ गतेभित्र स्थानीय तह, प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभाको चुनाव नभएको भए संविधानसभाबाट जारी भएको संविधान दुई वर्ष नपुग्दै औचित्यहीन हुने थियो । देशमा अर्को अनिश्चिय र अस्थिरताको नयाँ अध्याय सुरु हुने थियो । तर देउवाकै नेतृत्वमा चुनाव भएपछि देश यस्ता आशंका गर्ने अवस्थाबाट मुक्त भएको छ । र नेपाल नयाँ दिशामा अघि बढेको छ ।

देउवाको हातमा सत्ता पुगेसँगै यस्ता प्रश्न उठ्नु स्वभाविक पनि थियो, किनकी यसअघि तीनपटक सरकारको नेतृत्व गर्दा देउवाकै हातबाट गम्भीर गल्तीहरु भएका थिए । २०५२ सालमा माओवादीलाई जंगल पठाउने र २०५९ सालमासंसद विघटनको सिफारिस गरेर राजा ज्ञानेन्द्रको हातमा प्रजातन्त्र बुझाउने काम देउवा प्रधानमन्त्री हुँदै भएका थिए ।

आफ्नो बद्नाम पृष्ठभूमिलाई बदल्नु देउवाका लागि चुनौति र अवसर दुवै थिए । तर, उहा यस अवधिमाचुनौतिको सामना गरेर बद्नामीलाई पखाल्ने अवसरसदुपयोग गर्न सफल हुनुभएको छ । प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा चुनावको पहिलो चरणका लागि कात्तिक ५ गते उम्मेद्वारको मनोनयन भइसक्दा समेत तोकिएको मितिमा चुनाव हुँदैन कि भन्ने आशंका व्याप्त थियो ।

अझ मतपत्रको विषय सर्वोच्चमा पुग्दा कांग्रेस र सरकारकै ‘सेटिङ’ मा चुनाव सार्ने बहाना खोजिएको भनेर आशंका गर्नेको कमी थिएन । तर निर्वाचन आयोगले प्रत्यक्षतर्फ दुर्ववटा मतपत्र छाप्ने निर्णय गरेर तोकिएकै मिति मंसिर १० र २१ गते चुनाव गर्ने कुरा सार्वजनिक गरेपछि चुनावका लागि विश्वसनीय वातावरण बन्यो । त्यसका लागि सरकारको भूमिका पक्कै पनि सकारात्मक नै थियो ।

कांग्रेसले यो पालि पाएको दण्डको कारण लामो समय सत्तामा बस्दा पनि विकासका काम नगरेकाले हो । देशका दुई ठूला वाम घटकको गठबन्धनले नागरिकलाई कांग्रेसको विकल्प दियो । कांग्रेसभित्र खिचातानी र घात प्रतिघात मात्रै नभएको भए पनि कांग्रेसले हारको अहिलेको जस्तो हविगत बेहोर्नु पर्ने थिएन । यति हुँदाहुँदै पनि समानुपातिकमा आएको मतले नेपाली कांग्रेसलाई संसदको दोस्रो ठूलो दल बनाउने कुरा त पक्का नै छ । 

हार बेहोरका नेताका लागि हारलाई आत्मसात गर्न कठिन भए पनि कांग्रेस जस्तो लोकतान्त्रिक विधि र प्रक्रियामा विश्वास गर्ने मास बेस पार्टीले एउटा चुनाव हार्दैमा आत्तिनु पर्दैन । चुनाव त फेरि अर्को पाँच वर्षपछि अवश्य पनि आउँछ । नागरिकको आकांक्षा पूरा गर्न सकेनन् भने अहिले राम्रो मत पाएका एमाले र माओवादीलाई पनि नागरिकले पाँच बर्षपछि अहिले कांग्रेसलाई झै दण्डित गर्नेछन् ।

शर्त के मात्रै हो भने त्यसबेला विकल्प दिन कांग्रेस अबको पाँच वर्षका लागि रचनात्मक प्रतिपक्ष भएर संसदमा आफ्नो भूमिका प्रभावकारी बनाउनु पर्छ । किनकी अहिले कांग्रेसले हारे पनि संविधान र लोकतान्त्रिक मूल्य मान्यताले जितेको छ । र त्यसको नेतृत्वकर्ता शेरबहादुर देउवाले पनि जित्नुभएको छ ।

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • सिन्डिकेट एक्सप्रेस : घोक्राएर खाँद्छ, उफार्दै लान्छ

    सिट मात्र भरिएर हुँदैन, टेक्ने र झुण्डिने ठाउँ समेत नभर्दासम्म गाडीवालाको चित्त बुझ्दैन । नत्र बस साहुको खल्ती भरिँदैन । सुरुमा रित्तै रहेको बस जसरी पनि बसवालाले भर्छ । केही लागेन भने घण्टौं पर्खाउँछ । वर आएर पनि फेरि पहिल्यैकै ठाउँमा फर्काउँछ । बोकेर, उचालेर, झ्याँकुटी पारेर, लोभ्याएर, फकाएर जसरी पनि मान्छे खाँद्छ ।

  • विचरा बोर्डिङका विद्यार्थी : जेलसरी जिन्दगी, व्यवहारिक ज्ञान शून्य

    ९८ प्रतिशत ल्याएर पास गरिरहेको छोरोलाई घर परिवारलगायत व्यवहारिक पक्ष केही पनि थाहा हुँदैन । थाहा होस् पनि कसरी उसलाई परिक्षामा कसरी प्रतिशत बढाउने फर्मुला बाहेक अरु केही सिकाइएन। सबै किताबका फर्मुला कण्ठ बनाइयो तर उसलाई जिन्दगीको फर्मुला कहिल्यै सिकाइएन।

  • संस्कृतभाषा र धर्म–संस्कृति–शिक्षाका बालपाठ्यपुस्तक

    वर्तमान परिस्थितिमा नयाँ पुस्तामा धार्मिक–साँस्कृतिक जागरणको आव¬श्यकता अनुभव गरेर लामो समयदेखि संस्कृत भाषाको र वैदिक हिन्दु धर्म–संस्कृतिको अध्ययन, मनन, आचरण र प्रचार–प्रसारमा संलग्न हुँदै आएको स्वाद्ध्यायशाला¬कुटुम्ब यसतर्फ अग्रसर भैरहेको छ ।

  • भर्ना अभियानको तामझाम : गुणस्तर सुधारमा किन जाँदैन ध्यान ?

    भर्ना अभियान बिगतमा पनि हामीले हेरेकै हौँ । अहिले पनि त्यसलाई निरन्तरता दिन खोजिएको छ । हरेक वर्ष सरकारी निकायबाट तामझाम देखाउने क्रम यो वर्ष पनि चलेकै छ । तर विद्यार्थी सामुदायिक विद्यालयमा किन आएनन् ? कसरी विद्यार्थीलाई आकर्षण गर्ने ?

  • एमाले–माओवादी एकता : मासिने पालो अब कसको ?

    भारतले नमिलाइदिएसम्म एक अर्काका शत्रु रहेका एमाले र माओवादी मिलाप भएर तालमेल गरेर चुनावमा जाँदा कांग्रेस सकियो । यी दुई कम्युनिष्ट जोडिएर एउटै पार्टी बनाउने क्रम चल्दैछ यस बेला ।तर एउटा शक्ति अर्का विरूद्ध प्रयोग भएर क्रमै सँग एक–अर्कालाई मास्ने विदेशी दाउ रोकिएको छैन नेपाली राजनीतिमा ।प्रश्न बाँकी छ, मासिने पालो अब कसको ?

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया