MENU

विचार/अनुभूति

ओलीको गाडीमा देउवाको हेण्डब्रेक

मिलन तिमिल्सिना-

माओवादीसँग तालमेल गरेर चुनाव जितेका एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली सिंहदरबारतिर फर्केर बसेको दुई हप्ताभन्दा बढि भैसक्यो । तर उहाँको खुट्टा जहाँको त्यहीँ छ । अघि बढ्न सिंहदरबार खालि भैसकेको छैन ।

चुनावमा नराम्रो पराजय भोगेका कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवालाई अझै प्रधानमन्त्रीको कुर्सी छाड्ने मन छैन । त्यसैले ओलीलाई  सिंहदरबार लैजाने गाडीमा अहिले देउवाको हेण्डब्रेक लागेको छ । 

संविधानका धारा, उपधारा बुझेपछि देउवालाई अझै डेढ महिना सत्तामा बस्न पाइन्छ भन्नेमा ढुक्क लागेको छ । त्यही संविधान पल्टाएर बसेका ओली चाहिँ हतारमा हुनुहुन्छ । आफैले बनाएको संविधान आफ्नो स्वार्थअनुसार बुझ्ने र त्यसैअनुसार व्याख्या गर्ने दुई नेताको प्रवृत्तिले आम नागरिकलाई चाहिँ अलमलमा पारेको छ ।

मतदातादेखि आयोगका पदाधिकारीसम्म अलमलमा

मंसिरमा चुनावको बेला भोट दिने मतदातालाई के लागेको थियो भने मतगणना सकिए लगत्तै नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया सुरु हुन्छ । चुनाव जितिन्छ भन्दै तालमेल गरेर हिँडेका एमाले र माओवादीका नेताहरुले त पुसमा वामपन्थीको सरकार बन्छ बन्छ भनेर भाषण गरेका थिए ।

अहिले हतपति सरकार छाड्न नचाहेको कांग्रेसलाई पनि पुसको पहिलो, दोस्रो हप्ताभित्र सरकार छोड्नुपर्छ भन्ने लागेको थियो । तर पुस त के, माघमा पनि नयाँ सरकार गठन नहुने भएकाले देउवा र उहाँका ६३ जना मन्त्रीहरु ढुक्कले झण्डा हल्लाएर हिडिरहेका छन् ।  

राष्ट्रियसभा गठनपछि मात्र समानुपातिकको परिणाम सार्वजनिक हुने र त्यसपछि मात्र सरकार गठनको प्रक्रिया सुरु हुने भएकाले अब माघमा सरकार बन्दैन भन्ने कुरा सबैले बुझि सके । संविधान अनुसार संघीय संसदमा दलहरुको तर्फबाट ३३ प्रतिशत महिला सहभागिता सुनिश्चित हुनुपर्ने भएकाले राष्ट्रियसभाको नतिजापछि मात्रै प्रतिनिधिसभा समानुपातिक तर्फको नतिजा सार्वजनिक हुने र त्यसपछि मात्रै नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया सुरु हुन्छ । 

आफैले बनाएको संविधानको यो व्यवस्था देउवाले अस्ति भर्खर मात्र बुझ्नुभएको हो । ओलीले त अझै बुझ्न खोज्नु भएको छैन । संविधानअनुसार चुनाव गराउने जिम्मा पाएको निर्वाचन आयोगले पनि यो व्यवस्था भर्खर आएर मात्रै बुझेको देखियो । 

मंसिर २१ गते चुनाव भएर मतगणना भैरहँदा आयोग पुसको पहिलो हप्ताभित्र सबै मत परिणाम सार्वजनिक गर्ने तयारीमा थियो । त्यतिबेलासम्म आयोगलाई मत परिणाम सार्वजनिक गर्नुअघि राष्ट्रियसभाको चुनाव गर्नुपर्छ भन्ने समेत थाहा थिएन ।

चुनावी परिणामबाट उत्साहित एमाले र माओवादीका नेताहरु पुसभित्रै आफ्नो सरकार बन्छ भन्नेमा ढुक्कमा थिए । जताततै हारको मात्रै खबरले छटपटिएको कांग्रेसलाई अब सरकार पनि छाड्नुपर्ने भयो भन्ने अर्को चिन्ता थियो । तर राष्ट्रियसभाको चुनाव नभई समानुपातिकको परिणाम नआउने र अझै कम्तिमा डेढ महिना सरकार छोड्न नपर्ने भएपछि कांग्रेस ढुक्क छ ।

राष्ट्रपतिले राष्ट्रियसभा गठनसम्बन्धी अध्यादेश प्रमाणीकरण नगर्दासम्म पनि निर्वाचन आयोग अलमलमा थियो । अहिले आयोगले पनि प्रष्ट रुपमा राष्ट्रियसभाको चुनावपछि मात्र समानुपातिकको नतिजा सार्वजनिक गर्ने भनेको छ । यसले नयाँ सरकारको नेतृत्व गर्न ठिक्क परेका ओली र एमालेलाई चिन्ता थपेको छ ।

प्रक्रिया नै जटिल

निर्वाचन आयोगको पछिल्लो तयारी अनुसार नयाँ सरकार बन्न कम्तिमा फागुनको पहिलो हप्तासम्म कुर्नुपर्ने छ । संविधान र कानुनले नै निर्वाचन प्रणालीलाई जटिल बनाएको हो । 

नयाँ सरकार गठन हुन प्रतिनिधिसभा बन्नुपर्छ । प्रतिनिधिसभाको लागि समानुपातिक तर्फका प्रतिनिधि चयन हुनुपर्छ । संघीय संसदमा हरेक राष्ट्रिय दलबाट एक तिहाई महिलाको प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । 

संघीय संसद भनेको प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभा हो । त्यसैले संघीय संसदमा एक तिहाई महिलाको प्रतिनिधित्व पूरा गर्न राष्ट्रियसभा गठन हुनुपर्छ । अनि राष्ट्रियसभा सदस्य छान्न प्रदेशसभा बन्नुपर्छ । प्रदेशसभा बनाउन सरकारले प्रदेश प्रमुख र प्रदेशको अस्थायी राजधानी तोक्नुपर्छ । त्यसपछि मात्र राष्ट्रियसभाको चुनाव हुन्छ । 

यसरी हेर्दा नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया पूरा गर्न अझै निकै काम फत्ते गर्न बाँकी छ । दलहरु आफैले बनाएको सविधानले नै यस्तो घुमाउरो बाटो देखाएको हो । आफैले बनाएको संविधानको यो व्यवस्था बुझ्न नेताहरुलाई दुई हप्ता भन्दा बढि लाग्यो । चुनाव सम्पन्न गर्ने आयोगलाई प्रष्ट हुन पनि उत्तिकै समय लाग्यो । 

संवैधानिक व्यवस्था अनुसार नयाँ सरकार गठनअघि राष्ट्रियसभा गठन हुनुपर्छ भन्नेमा त लगभग सबै प्रष्ट भैसकेका छन् । तर राष्ट्रियसभा कहिलेसम्म गठन भैसक्छ भन्ने चाहिँ अझै टुंगो छैन ।

निर्वाचन प्रणालीमा देखिएको यस्तो जटिल र अप्ठेरो प्रक्रिया सच्याउन त समय लाग्ला । तर अहिलेको यो जटिल प्रक्रियालाई छिटै पूरा गरेर नयाँ सरकार गठनमा देखिएको अलमल टुंग्याउन भने ढिलो गर्नु हुँदैन । 

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • सिन्डिकेट एक्सप्रेस : घोक्राएर खाँद्छ, उफार्दै लान्छ

    सिट मात्र भरिएर हुँदैन, टेक्ने र झुण्डिने ठाउँ समेत नभर्दासम्म गाडीवालाको चित्त बुझ्दैन । नत्र बस साहुको खल्ती भरिँदैन । सुरुमा रित्तै रहेको बस जसरी पनि बसवालाले भर्छ । केही लागेन भने घण्टौं पर्खाउँछ । वर आएर पनि फेरि पहिल्यैकै ठाउँमा फर्काउँछ । बोकेर, उचालेर, झ्याँकुटी पारेर, लोभ्याएर, फकाएर जसरी पनि मान्छे खाँद्छ ।

  • विचरा बोर्डिङका विद्यार्थी : जेलसरी जिन्दगी, व्यवहारिक ज्ञान शून्य

    ९८ प्रतिशत ल्याएर पास गरिरहेको छोरोलाई घर परिवारलगायत व्यवहारिक पक्ष केही पनि थाहा हुँदैन । थाहा होस् पनि कसरी उसलाई परिक्षामा कसरी प्रतिशत बढाउने फर्मुला बाहेक अरु केही सिकाइएन। सबै किताबका फर्मुला कण्ठ बनाइयो तर उसलाई जिन्दगीको फर्मुला कहिल्यै सिकाइएन।

  • संस्कृतभाषा र धर्म–संस्कृति–शिक्षाका बालपाठ्यपुस्तक

    वर्तमान परिस्थितिमा नयाँ पुस्तामा धार्मिक–साँस्कृतिक जागरणको आव¬श्यकता अनुभव गरेर लामो समयदेखि संस्कृत भाषाको र वैदिक हिन्दु धर्म–संस्कृतिको अध्ययन, मनन, आचरण र प्रचार–प्रसारमा संलग्न हुँदै आएको स्वाद्ध्यायशाला¬कुटुम्ब यसतर्फ अग्रसर भैरहेको छ ।

  • भर्ना अभियानको तामझाम : गुणस्तर सुधारमा किन जाँदैन ध्यान ?

    भर्ना अभियान बिगतमा पनि हामीले हेरेकै हौँ । अहिले पनि त्यसलाई निरन्तरता दिन खोजिएको छ । हरेक वर्ष सरकारी निकायबाट तामझाम देखाउने क्रम यो वर्ष पनि चलेकै छ । तर विद्यार्थी सामुदायिक विद्यालयमा किन आएनन् ? कसरी विद्यार्थीलाई आकर्षण गर्ने ?

  • एमाले–माओवादी एकता : मासिने पालो अब कसको ?

    भारतले नमिलाइदिएसम्म एक अर्काका शत्रु रहेका एमाले र माओवादी मिलाप भएर तालमेल गरेर चुनावमा जाँदा कांग्रेस सकियो । यी दुई कम्युनिष्ट जोडिएर एउटै पार्टी बनाउने क्रम चल्दैछ यस बेला ।तर एउटा शक्ति अर्का विरूद्ध प्रयोग भएर क्रमै सँग एक–अर्कालाई मास्ने विदेशी दाउ रोकिएको छैन नेपाली राजनीतिमा ।प्रश्न बाँकी छ, मासिने पालो अब कसको ?

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया