MENU

विचार/अनुभूति

फेसबुक र ट्वीटर चलाउने लत बस्यो, अब सचेत हुने पालो

- विना न्यौपाने

काठमाडौं, चैत २२ – बिहान उठ्ने बित्तिकै सबैभन्दा पहिले मोबाइल हेर्ने बानी मेरो पनि छ । त्यसमा पनि फेसबुक र ट्वीटर । बिउँझिएपछि सबै काम छोडेर कहाँ के के भैरहेको छ र के कुरामा चर्चा भैरहेको भनेर हेर्नै पर्छ । त्यसपछि बल्ल साथीसँग कुराकानी सुरु हुन्छ । 

खासै धेरै च्याटमा व्यस्त त हुने गरेकी छैन, तर पनि आएको म्यासेजको रिप्लाई गरेकै हुन्छु । कहिलेकाहीँ त साथीसँग कुरा गर्दागर्दै अगाडि राखेको चिया सेलाएको पनि थाहा पाउँदिन । चौबीसै घण्टा मोवाइल र ल्यापटपमा व्यस्त हुन्छे भनेर घरमा कहिलेकाहीँ गाली पनि गर्नुहुन्छ । फेसबुक धेरै चलायो भनेर दिदी दुई दिनसम्म नबोलेको तीतो अनुभव पनि छ । 

तर मेरो लागि सामाजिक सञ्जाल एक खालको लत जस्तै भएको छ । फेसबुक तथा ट्वीटरमा राखिएका समाचार तथा साथीका पोष्ट हेर्दाहेर्दै समय बितेको पत्तै हुँदैन । आफ्ना काम भरे गरौंला, भोलि गरौंला, भन्दाभन्दै महिनौं धकेलिन्छन कहिलेकाहीँ त । एक हिसाबले हेर्दा सामाजिक सञ्जालप्रतिको लतले दैनिक गतिविधि नै अनियमित भएजस्तो लाग्छ । 

यसरी सामाजिक सञ्जालमा व्यस्त हुने मेरो जस्तै बानी धेरैको छ । घर वा कार्यालयमा मात्र होइन, बाटोघाटो प्रतिक्षालय अनि सार्वजनिक सवारी साधनमा समेत मानिस सामाजिक सञ्जालमा ब्यस्त देखिन्छन् । लाग्छ, मोबाइलबिनाको जीवन अब अपुरो हुन्छ । सामाजिक सञ्जालले जीवनको नभइ नहुने त होइन तर भए राम्रो हुने साधन बनिरहेको छ । सामाजिक सञ्जाल, जसले सिंगो विश्व नै मुठीमा कैद गरिदिएको छ ।

सामाजिक सञ्जालमा पनि फेसबुक सबैभन्दा बढि चलाईने बिभिन्न अध्ययन अनुसन्धानले देखाएको छ । जसमा स्टाटस, च्याट, भ्वाइस कल, भिडियो कल लगायतको माध्यमबाट संसारको जुनसुकै कुनामा भएपनि एउटा मोबाइलको भरमा आफ्ना कुरा र गतिविधि साटासाट गर्न सकिन्छ । 
पहिले फेसबुकबाट च्याट मात्र गर्न मिल्थ्यो । तर अहिले फेसबुकमा मनमा लागेका कुरा, फोटो, भिडियो, अपलोड गर्न मात्र होइन भ्वाइस कल र भिडियो कल गर्न पनि मिल्ने भएको छ । 

फेसबुक, ट्वीटर लगायत सामाजिक सञ्जाल मनोरञ्जन र समाचारका लागि मात्र होइन साथीभाइ र आफन्तको अपडेट थाहा पाउने थलोका रुपमा पनि जीवनको अभिन्न अंग बन्दै गएको छ ।

धेरैको जीवन सजिलो बनाएपनि सामाजिक सञ्जाल कसैका लागि जीवन बर्बाद बनाउने माध्यम पनि बनेका छन् । प्रयोगका क्रममा अपनाउनुपर्ने सावधानी नअपनाउँदा केही दुखद घटना पनि हुने गरेका छन् । मानिसको महत्वपूर्ण तथा उर्जाशील समय सामाजिक सञ्जालमा बर्बाद भैरहेको पनि छ । एकातिर पैसा र अर्कातिर समय मात्र होइन जीवन नै बर्बाद पनि भइरहेको छ ।

आफ्ना काम कर्तव्यप्रति कम र सामाजिक सञ्जालप्रति बढी लगनशील हुँदा यसले नकारात्मक असर पार्ने गर्छ । सामाजिक सञ्जालकै कारण सुन्दर घरपरिवार तहसनहस मात्र भएको छैन कतिपयले आत्महत्या गर्नुपर्ने अवस्था पनि आएको छ । 

तर समग्रतामा कुरा गर्दा सामाजिक सञ्जाल पछिल्लो समय जीवनका लागि सहयोगी नै बनेको छ । सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गरेर आफूलाई विश्वमा चिनाउने, मनग्ये आम्दानी गर्नेहरु पनि धेरै छन् ।

सामाजिक सञ्जाल अब मानिसका लागि सूचना, शिक्षा र मनोरञ्जनको तिर्खा मेट्ने एउटै थलो बनिरहेका छन् । तर सामाजिक सञ्जालले थपिरहेका विकृतिबाट कसरी बच्न  सकिन्छ भनर सोच्ने समय आइसकेको छ ।  

फेसबुक र ट्वीटर चलाउँदै गर्दा म यसले पार्न सक्ने नकारात्मक असरबारे सचेत हुन थालेको छु । तपाईं नि ?

 

 

Mitsubishi

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित सामग्रीहरु

  • सिन्डिकेट एक्सप्रेस : घोक्राएर खाँद्छ, उफार्दै लान्छ

    सिट मात्र भरिएर हुँदैन, टेक्ने र झुण्डिने ठाउँ समेत नभर्दासम्म गाडीवालाको चित्त बुझ्दैन । नत्र बस साहुको खल्ती भरिँदैन । सुरुमा रित्तै रहेको बस जसरी पनि बसवालाले भर्छ । केही लागेन भने घण्टौं पर्खाउँछ । वर आएर पनि फेरि पहिल्यैकै ठाउँमा फर्काउँछ । बोकेर, उचालेर, झ्याँकुटी पारेर, लोभ्याएर, फकाएर जसरी पनि मान्छे खाँद्छ ।

  • विचरा बोर्डिङका विद्यार्थी : जेलसरी जिन्दगी, व्यवहारिक ज्ञान शून्य

    ९८ प्रतिशत ल्याएर पास गरिरहेको छोरोलाई घर परिवारलगायत व्यवहारिक पक्ष केही पनि थाहा हुँदैन । थाहा होस् पनि कसरी उसलाई परिक्षामा कसरी प्रतिशत बढाउने फर्मुला बाहेक अरु केही सिकाइएन। सबै किताबका फर्मुला कण्ठ बनाइयो तर उसलाई जिन्दगीको फर्मुला कहिल्यै सिकाइएन।

  • संस्कृतभाषा र धर्म–संस्कृति–शिक्षाका बालपाठ्यपुस्तक

    वर्तमान परिस्थितिमा नयाँ पुस्तामा धार्मिक–साँस्कृतिक जागरणको आव¬श्यकता अनुभव गरेर लामो समयदेखि संस्कृत भाषाको र वैदिक हिन्दु धर्म–संस्कृतिको अध्ययन, मनन, आचरण र प्रचार–प्रसारमा संलग्न हुँदै आएको स्वाद्ध्यायशाला¬कुटुम्ब यसतर्फ अग्रसर भैरहेको छ ।

  • भर्ना अभियानको तामझाम : गुणस्तर सुधारमा किन जाँदैन ध्यान ?

    भर्ना अभियान बिगतमा पनि हामीले हेरेकै हौँ । अहिले पनि त्यसलाई निरन्तरता दिन खोजिएको छ । हरेक वर्ष सरकारी निकायबाट तामझाम देखाउने क्रम यो वर्ष पनि चलेकै छ । तर विद्यार्थी सामुदायिक विद्यालयमा किन आएनन् ? कसरी विद्यार्थीलाई आकर्षण गर्ने ?

  • एमाले–माओवादी एकता : मासिने पालो अब कसको ?

    भारतले नमिलाइदिएसम्म एक अर्काका शत्रु रहेका एमाले र माओवादी मिलाप भएर तालमेल गरेर चुनावमा जाँदा कांग्रेस सकियो । यी दुई कम्युनिष्ट जोडिएर एउटै पार्टी बनाउने क्रम चल्दैछ यस बेला ।तर एउटा शक्ति अर्का विरूद्ध प्रयोग भएर क्रमै सँग एक–अर्कालाई मास्ने विदेशी दाउ रोकिएको छैन नेपाली राजनीतिमा ।प्रश्न बाँकी छ, मासिने पालो अब कसको ?

सबै हेर्नुहोस
Skill Training
पछिल्ला समाचारहरु

सोसल मिडिया